Bối Mẫu Khô – Thân Hành Làm Dược Liệu, Túi 1 kg

Bối Mẫu Khô – Thân Hành Làm Dược Liệu, Túi 1 kg

Bối mẫu khô là vị thuốc Đông y quen thuộc trong các bài hóa đờm, giảm ho và thanh nhiệt tán kết. Bộ phận dùng là thân hành, thường gọi là củ bối mẫu. Khi chọn mua, cần phân biệt xuyên bối với triết bối để sử dụng đúng bài thuốc. Búpxanh cung cấp dạng khô, khách hàng nên xác nhận chủng loại, chất lượng và quy cách trước mua.

Bối mẫu khô là gì?

Bối mẫu dùng trong nhóm thuốc hóa đàm chỉ khái chủ yếu là thân hành khô của các loài Fritillaria, họ Loa kèn – Liliaceae. Cách gọi “củ” phổ biến trong mua bán, còn “thân hành” mô tả đúng bộ phận thực vật.

Hai nhóm được nhắc nhiều là xuyên bối mẫu và triết bối mẫu. Không thể chọn đúng chỉ bằng tên “bối mẫu” hay màu trắng của củ. Trang bán hiện mô tả cả hai nhóm, nên người mua cần xác nhận chủng loại thực tế trước khi áp dụng liều và công dụng tương ứng. [1]

Quy cách trên được đối chiếu từ trang sản phẩm ngày 16/10/2026; cần xác nhận lại theo lô hàng khi mua. [1]

Phân biệt xuyên bối, triết bối và thổ bối mẫu

Thông tin xuyên bối được đối chiếu chuyên luận Bối mẫu trong Dược điển V; phân biệt chủng loại được kiểm tra thêm ở tài liệu dược liệu và nghiên cứu. [2,3,4] Không coi những tên này là ba tên bán hàng của cùng một củ.

Trong nhóm xuyên bối còn gặp các tên tùng bối, thanh bối, lô bối liên quan đặc điểm dược liệu. Người mua theo đơn ghi rõ loại nào cần xác nhận loại đó, không tự đổi chỉ vì cùng mang chữ bối mẫu.

Đặc điểm và cách lựa chọn dược liệu khô

Thân hành bối mẫu có các vảy bao nhau, thể chất cứng giòn, mặt bẻ có bột; kích thước, hình dạng và độ ôm của vảy thay đổi theo nhóm. Một số dạng tùng bối có hai vảy ngoài lớn nhỏ khác nhau, vảy lớn ôm vảy nhỏ; đây là dấu hiệu mô tả, không phải phép thử duy nhất. [2]

Khi xem hàng cần kiểm tra:

• Có thông tin chủng loại và dạng nguyên liệu phù hợp yêu cầu.
• Khô, không mốc, không ẩm dính hoặc có mùi bất thường.
• Không lẫn nhiều vụn, đất cát hoặc củ không phù hợp mô tả.
• Có thể quan sát cấu trúc thân hành; nếu mua bột, cần biết rõ nguyên liệu trước nghiền.

Không đánh giá chất lượng chỉ bằng độ trắng hoặc nếm thử vị. Hàng có màu khác nhau cần xem cả nguồn gốc và sơ chế; không tự kết luận hàng trắng là được tẩy hoặc hàng ngà là chắc chắn tự nhiên.

Nguồn gốc và sơ chế

Các nhóm bối mẫu có vùng trồng và nguồn cung khác nhau. Tài liệu mô tả xuyên bối liên quan nhiều vùng ở Trung Quốc, triết bối gắn với nguồn nguyên liệu F. thunbergii. [3] Vùng nguồn trong tài liệu không thay cho thông tin xuất xứ của lô hàng Búpxanh.

Sơ chế thân hành thường gồm thu hoạch, loại rễ con và tạp, làm sạch rồi phơi hoặc sấy phù hợp. [2] Các cách tách vảy, bỏ lõi hay chế biến tiếp phải theo loại nguyên liệu và yêu cầu đơn thuốc; không mặc định mọi loại đều cần cùng một thao tác.

Người mua cho cơ sở chế biến nên trao đổi trước yêu cầu định danh, độ ẩm, tạp chất, kiểm nghiệm và dạng nguyên/bột. Không công bố hàng đạt chuẩn dược điển hoặc hàm lượng hoạt chất nếu chưa có hồ sơ kiểm nghiệm phù hợp.

Thành phần hóa học được ghi nhận

Nhóm được nghiên cứu nổi bật là alkaloid steroid, với các chất như imperialine, chuanbeinone, verticinone và verticine trong nghiên cứu xuyên bối; peimine, peiminine là những tên thường gặp khi tra cứu thành phần của bối mẫu. [5,6]

Các tổng quan còn đề cập saponin, terpenoid và những thành phần không phải alkaloid. [6,7] Thành phần và tỷ lệ phụ thuộc loài, nguồn nguyên liệu, tuổi cây và cách chiết, nên không dùng một danh sách chung để khẳng định mọi nhóm giống hệt nhau.

Không nên giữ nguyên các tên hoạt chất chép sai hoặc gán một con số hàm lượng cho hàng bán chỉ từ nghiên cứu mẫu khác. Đặc biệt, dữ liệu chất tinh sạch không tương đương tác dụng của toàn bộ thân hành khô.

Công dụng và tác dụng của bối mẫu

Hóa đàm, chỉ khái

Bối mẫu có vị trí quen thuộc trong nhóm thuốc hóa đàm chỉ khái. Trong lựa chọn Đông y, cần xem ho khan hay nhiều đờm, đờm đặc hay loãng, có biểu hiện nhiệt, táo hoặc hàn. [2,3]

Đây là lý do không nên mua bối mẫu chỉ theo triệu chứng “ho”. Ho do dị ứng, hen, trào ngược, nhiễm trùng hoặc tác dụng của thuốc có thể cần cách xử trí khác nhau. Người khò khè hay khó thở không dùng bối mẫu như thuốc cắt cơn.

Thanh nhiệt, nhuận phế với xuyên bối

Chuyên luận xuyên bối ghi vị đắng, ngọt, hơi hàn, vào kinh Phế và Tâm; công năng thanh nhiệt, nhuận phế, hóa đờm, tán kết. [2] Hướng lựa chọn thường gắn với ho khan, họng khô và thể phế táo hoặc âm hư được người kê đơn xác định.

“Nhuận phế” là thuật ngữ cổ truyền, không phải cam kết phục hồi mọi tổn thương phổi. Ho kéo dài, ho ra máu hoặc sụt cân cần khám để tìm nguyên nhân.

Thanh nhiệt hóa đàm, tán kết với triết bối

Triết bối thường được phân biệt ở vị đắng, tính lạnh và hướng thanh nhiệt tán kết. [6,7] Sự phân biệt giúp lựa chọn dược liệu phù hợp, không có nghĩa loại này tốt hơn loại kia trong mọi trường hợp.

Không tự đổi xuyên bối thành triết bối hoặc ngược lại trong đơn, nhất là khi dùng cho người thể trạng yếu, tiêu lỏng hoặc có nhiều bệnh nền.

Loa lịch, sưng hạch và các chứng kết tụ theo tư liệu

Tư liệu có ghi các hướng dùng như loa lịch, tràng nhạc, bướu và những bài phối huyền sâm, mẫu lệ. [2,8] Từ cổ cần được hiểu theo bối cảnh, không tự đồng nhất với chẩn đoán ung thư hiện đại.

Hạch kéo dài, khối ở cổ, vú hoặc tuyến giáp cần được khám và xác định bản chất. Không dùng chữ “tán kết” để quảng cáo làm tan mọi u, nang hay hạch lao.

Sưng vú, mụn nhọt và ứng dụng phối hợp

Có bài thuốc nhiều vị dùng bối mẫu trong các chứng sưng viêm theo kinh nghiệm. [8] Hiệu quả của một công thức không tự quy về riêng bối mẫu và cần phân biệt giai đoạn bệnh.

Mẹ đang cho bú sốt, vú đỏ lan, đau tăng hoặc nghi ổ mủ cần được đánh giá sớm. Không tự đắp bột dược liệu vào đầu vú nứt hoặc vết thương.

Nghiên cứu hiện đại và mức độ bằng chứng

Giảm ho, long đờm và chống viêm của alkaloid năm 2011

Wang và cộng sự khảo sát imperialine, chuanbeinone, verticinone, verticine được phân lập từ xuyên bối theo các hướng giảm ho, long đờm, chống viêm. [5] Đây là nghiên cứu dược lý thực nghiệm giúp bổ sung cơ sở cho cách dùng truyền thống.

Nồng độ chất tinh sạch, mô hình thử và cách dùng khác với một đơn thuốc sắc. Công trình không thiết lập lời hứa rằng hàng bán sẽ hết ho sau một số ngày cố định.

Tổng alkaloid và tổn thương phổi cấp năm 2016

Công trình dùng phân đoạn alkaloid của F. cirrhosa trên nhiều mô hình viêm động vật, trong đó có tổn thương phổi cấp do LPS. Nghiên cứu ghi nhận tác động lên huy động tế bào viêm, cytokine và mô bệnh học phổi. [9]

Đây là bằng chứng trên động vật, không phải nghiên cứu bối mẫu khô điều trị viêm phổi cấp ở người. Không áp dụng để trì hoãn điều trị khi sốt cao, khó thở hoặc giảm oxy.

Peimine ở cấp độ tế bào

Công trình năm 2016 nghiên cứu peimine theo hướng chống viêm và điều hòa cơ chế liên quan cảm nhận đau ở cấp tế bào. [10] Kết quả cho thấy tiềm năng hoạt chất, chưa tạo thành một chỉ định thuốc giảm đau của bối mẫu khô.

Xơ hóa phổi thực nghiệm

Công trình công bố năm 2023 khảo sát tổng alkaloid F. cirrhosa trên chuột cống gây xơ hóa bằng bleomycin, theo hướng TGF-β và NF-κB. [11] Đây là mô hình nghiên cứu, chưa chứng minh người xơ phổi uống bối mẫu có thể đảo ngược bệnh.

Nghiên cứu thành phần và khác biệt nguồn nguyên liệu năm 2025

Một công trình kết hợp chuyển hóa học, dược lý mạng và kiểm chứng tế bào để so sánh mẫu F. cirrhosa theo đặc điểm, năm sinh trưởng. Các mẫu có khác biệt thành phần và đáp ứng cytokine trong mô hình. [12]

Ý nghĩa thực tế là cần chuẩn hóa loại dược liệu, không chỉ dùng tên chung. Mô phỏng đích tác động hỗ trợ xây dựng giả thuyết, không thay bằng chứng điều trị trên người.

Hướng chống oxy hóa, kháng u và các hoạt tính khác

Các tổng quan xuyên bối, triết bối đề cập chống oxy hóa, hoạt tính trên tế bào ung thư và nhiều cơ chế đang nghiên cứu. [6,7] Chưa đủ căn cứ để đưa thành cam kết chữa ung thư, phòng di căn hoặc dùng chung an toàn với mọi thuốc ung thư.

Người đang hóa trị, điều trị đích hoặc dùng nhiều thuốc cần báo đầy đủ chế phẩm đang dùng. Không chuyển kết quả từ alkaloid sang liều thân hành với mục tiêu “chống u”.

Ứng dụng lâm sàng đã được ghi nhận

Không phải toàn bộ dữ liệu đều chỉ có trên động vật: có thử nghiệm trên người với chế phẩm phối hợp chứa xuyên bối. Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược năm 2006 tuyển 82 người ho do nhiễm trùng hô hấp trên không biến chứng, 62 người hoàn thành. Công thức gồm chín vị, dùng năm ngày; nghiên cứu không cho thấy ưu thế tổng thể rõ của chế phẩm so với giả dược. [13]

Kết quả này phải được đọc đúng phạm vi: không thể dùng làm bằng chứng hiệu quả riêng bối mẫu, cũng không đủ kết luận mọi bài chứa bối mẫu đều không có giá trị. Loại ho, thể bệnh, công thức và thiết kế nghiên cứu khác nhau cần được đánh giá riêng.

Danh mục là các công trình đã đối chiếu phục vụ bài sản phẩm, không khẳng định thống kê hết mọi nghiên cứu trên tất cả nền tảng.

Đối tượng sử dụng và cách lựa chọn

Người đã có đơn ghi rõ loại bối mẫu

Đây là nhóm có yêu cầu mua rõ nhất. Nên gửi tên xuyên bối hay triết bối, lượng dùng, dạng nguyên hoặc bột và yêu cầu chế biến. Nếu đơn chỉ ghi “bối mẫu”, cần xác nhận với người kê đơn trước khi đổi loại.

Người ho khan, họng khô hoặc đờm đặc muốn tìm hiểu Đông y

Có thể trao đổi với bác sĩ YHCT về hướng dùng phù hợp. Cần mô tả thời gian ho, màu đờm, sốt, khó thở, bệnh nền và thuốc đang dùng. Ho ra máu, đau ngực, sụt cân hoặc ho kéo dài cần kiểm tra nguyên nhân.

Người có hạch, khối ở cổ hoặc sưng vú

Chỉ cân nhắc sau đánh giá bản chất tổn thương. Bài thuốc tán kết không thay cho việc chẩn đoán lao hạch, bệnh tuyến giáp hoặc khối vú. Người đã có kết quả siêu âm, sinh thiết nên mang theo khi hỏi chuyên môn.

Người cần chỉ định riêng

Thai phụ, mẹ cho bú, trẻ nhỏ, người suy gan, suy thận hoặc đang điều trị bệnh nặng không tự dùng. Có ghi nhận bài thuốc thai kỳ trong y văn không đồng nghĩa mọi dạng bối mẫu đều an toàn cho mọi thai phụ.

Người tỳ vị hư hàn, dễ lạnh bụng, tiêu lỏng hoặc ho đờm loãng cần được phân biệt thể bệnh, tránh mua theo quảng cáo “mọi loại ho đều dùng”.

Cách dùng và liều lượng tham khảo

Chuyên luận Bối mẫu/Xuyên bối mẫu trong Dược điển V đã đối chiếu ghi 4–9 g/ngày dạng sắc, hoặc dùng bột hòa với thuốc thang đã sắc, mỗi lần 1–2 g. [2] Phải đọc cùng tổng lượng và chỉ định; không tự uống lặp nhiều lần không giới hạn.

Đây là liều tham khảo của đối tượng chuyên luận, không tự áp cho thổ bối mẫu hoặc mọi loại hàng có tên “bối mẫu”. Tài liệu có khoảng liều khác nhau; người kê đơn lựa chọn theo đúng loài, công thức và người dùng.

Trước sắc hoặc nghiền, cần kiểm tra nguyên liệu, cân đúng và chuẩn bị theo hướng dẫn. Bột không được ước lượng bằng một thìa bất kỳ. Các bước bỏ lõi, tán riêng hoặc hòa sau sắc phải ghi rõ trong đơn; không mặc định mọi công thức cùng một quy trình.

Không tự đặt liệu trình dài hạn. Khi dùng cùng thuốc ho, siro hoặc viên Đông y khác, cần kiểm tra có bối mẫu trong thành phần để tránh dùng chồng.

Bài thuốc có bối mẫu được ghi nhận

Các công thức dưới đây phục vụ tra cứu, không phải đơn chung cho người mua. Khi nguồn chỉ ghi “sắc uống”, bài không tự bổ sung lượng nước, số ngày hoặc thời gian đun.

1. Nhị mẫu tán trong thể âm hư phế táo

Nguồn ghi xuyên bối mẫu 8 g, tri mẫu 10 g, gừng tươi ba lát, dùng dạng tán rồi sắc. [8] Bài có hai vị “mẫu” khác nhau, không hiểu là phối xuyên bối với triết bối.

Đây là cách dùng theo thể bệnh, không áp cho mọi viêm phế quản. Gừng trong ghi chép không phải căn cứ tự xử lý tác dụng không mong muốn bằng cách thêm gừng vào mọi đơn.

2. Công thức bối mẫu, cam thảo, cát cánh

Nguồn ghi bối mẫu 8 g, cam thảo 2 g, cát cánh 3 g; nước 600 ml, sắc còn 200 ml, chia ba lần trong ngày, dẫn kinh nghiệm Lương y Diệp Quốc Tuyền. [8]

Cần xác nhận loại bối mẫu trước khi dùng. Có thể xem cam thảo để đối chiếu nguyên liệu; người tăng huyết áp, hạ kali hoặc dùng nhiều thuốc cần được cân nhắc riêng khi đơn có cam thảo.

3. Tiêu loa hoàn trong ghi nhận loa lịch

Nguồn ghi bối mẫu 10 g, huyền sâm 12 g, mẫu lệ 15 g, tán, luyện mật làm hoàn; lượng hoàn được ghi 10 g/lần, hai lần/ngày. [8]

Lượng thành phẩm hoàn không bằng lượng bối mẫu riêng, tỷ lệ mật ảnh hưởng khối lượng. Không tự bào chế hoặc suy ra liều từng vị khi chưa có hướng dẫn. Có thể xem huyền sâm để nhận đúng vị trong bài. Hạch kéo dài cần chẩn đoán trước.

4. Bài phối hợp khi phế âm hư

Nguồn về xuyên bối ghi: xuyên bối mẫu, cam thảo mỗi vị 4 g; sinh địa, thục địa, huyền sâm, bách hợp mỗi vị 12 g; mạch môn, đương quy, bạch thược mỗi vị 8 g; cát cánh 6 g, sắc uống. [3]

Đây là bài nhiều vị, cần đánh giá thể bệnh và khả năng dung nạp. Không chọn chỉ từ một triệu chứng ho hoặc tự tăng xuyên bối vì ho nhiều.

5. Bài ghi nhận sau cơn hen

Nguồn ghi xuyên bối mẫu, mạch môn, sa sâm mỗi vị 12 g; đảng sâm 16 g; ngọc trúc 8 g; ngũ vị tử 6 g, sắc uống trong bối cảnh sau cơn hen. [3]

Liều bối mẫu trong công thức này cao hơn khoảng tham khảo chuyên luận nêu trên nên cần người kê đơn chịu trách nhiệm lựa chọn, không tự dùng. Bài không dùng cắt cơn; khó thở cấp cần xử trí theo kế hoạch điều trị hen và cấp cứu khi cần.

Những ghi nhận không chuyển thành hướng dẫn tự dùng

Các bài cổ cho thai phụ, trẻ ho gà, tưa miệng hoặc bài có chu sa cần đánh giá chuyên môn riêng. Không khuyên bôi bột với nước sống lên miệng trẻ, không dùng mật ong cho trẻ dưới một tuổi và không tự làm chế phẩm có chu sa. Các bài viêm phổi, lao phổi hoặc áp xe không phải hướng tự điều trị tại nhà.

Lưu ý an toàn, kiêng phối hợp và tương tác

Không tự phối bối mẫu với ô đầu, phụ tử theo kiêng kỵ được ghi trong chuyên luận. [2] Không dùng một thí nghiệm chưa thấy tương kỵ để phủ nhận cảnh báo và khuyến khích tự phối.

Ngừng dùng khi buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu lỏng hoặc triệu chứng bất thường xuất hiện. Nếu khó thở, choáng, co giật, rối loạn ý thức hoặc nghi quá liều, cần cấp cứu và mang theo bao bì, mẫu thuốc.

Không sao chép số LD50 từ đường tiêm hoạt chất sang đường uống thân hành để tuyên bố độc tính hoặc liều an toàn của sản phẩm. Hàm lượng alkaloid, phương pháp chiết và đường dùng làm thay đổi ý nghĩa số liệu.

Chưa có danh mục tương tác lâm sàng đầy đủ cho mọi loài và chế phẩm. Người dùng thuốc tim mạch, thuốc thần kinh, thuốc ung thư hoặc nhiều thuốc cùng lúc cần cung cấp toàn bộ danh sách để được đánh giá. Đây là yêu cầu thận trọng, không phải khẳng định đã chứng minh tương tác với tất cả thuốc kể trên.

Ho ra máu, đau ngực, sốt cao, khó thở, sụt cân hoặc khối bất thường cần được thăm khám. Không che triệu chứng bằng cách tăng lượng thuốc giảm ho.

Bảo quản và hạn sử dụng

Đựng kín, nơi khô thoáng, tránh ẩm, nắng trực tiếp và mốc mọt. Khi lấy dùng, dùng dụng cụ khô và đóng kín lại. Dạng bột cần ghi ngày nghiền/mở và kiểm tra thường xuyên vì khó quan sát hình thái nguyên liệu.

Hạn dùng căn cứ nhãn lô hàng, không tự mặc định 12 hay 24 tháng. Loại bỏ hàng mốc, có mùi bất thường, ẩm dính hoặc mọt nhiều; không rửa rồi phơi lại để dùng tiếp.

Mua bối mẫu khô tại Búpxanh

Khách hàng có thể xem bối mẫu khô và trao đổi rõ chủng loại trước khi đặt. Thông tin đã đối chiếu là túi 1 kg, mã bmbx; xác nhận lại theo thời điểm mua. [1]

Búpxanh có hóa đơn và chịu trách nhiệm hàng bán theo hóa đơn. Trước chốt đơn cần thống nhất loại bối mẫu, dạng nguyên hay bột, khối lượng, xuất xứ thực tế, hạn dùng, phí giao nhận và điều kiện đổi trả đang áp dụng. Không mặc định có ưu đãi, miễn phí giao hàng hoặc quy cách nhỏ hơn nếu chưa được xác nhận.

Câu hỏi thường gặp

Bối mẫu đang bán là xuyên bối hay triết bối?

Trang sản phẩm mô tả cả xuyên bối và triết bối; cần xác nhận loại hàng cụ thể với Búpxanh trước khi đặt mua.

Xuyên bối và triết bối dùng thay nhau được không?

Không đổi tùy ý. Cách lựa chọn cổ truyền, nguồn thực vật và thành phần có khác nhau; cần theo yêu cầu đơn.

Thổ bối mẫu có phải cùng vị không?

Thổ bối mẫu là dược liệu từ cây khác chi, khác họ, không tự dùng thay nhóm Fritillaria.

Có phải thuốc trị mọi loại ho không?

Không. Cần phân biệt thể bệnh và nguyên nhân; hen cấp, nhiễm trùng nặng hoặc ho do bệnh nền cần xử trí phù hợp.

Tán bột có hiệu quả hơn sắc không?

Không có kết luận chung như vậy. Dạng dùng theo đơn, loại nguyên liệu và mục tiêu; bột cần cân chính xác và bảo quản tốt.

Trẻ nhỏ, thai phụ có dùng được không?

Cần chỉ định riêng, không tự áp liều người lớn hoặc bài cổ có viên to “bằng hạt” khi không có định lượng rõ.

Tài liệu tham khảo và rà soát chuyên môn

1. Trung tâm Dược liệu Búpxanh. Trang sản phẩm Bối mẫu, mã bmbx, túi 1 kg. Đối chiếu ngày 16/10/2026; thông tin bán hàng có thể thay đổi.
2. Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V, chuyên luận Bối mẫu (thân hành). Đối chiếu bản chép lại tại Dược Điển Việt Nam Online. Chưa xác minh chuyên luận cập nhật VI cho vị này; không gọi bản V là tiêu chuẩn hiện hành mới nhất.
3. Trung Tâm Thuốc. Cây Xuyên bối mẫu (Fritillaria cirrhosa) – Vị thuốc hữu ích trong trị bệnh hô hấp, 04/11/2024. Dùng đối chiếu phân loại và hai bài phối hợp; chưa đối chiếu nguồn gốc từng công thức trong sách in.
4. Bộ Y tế. Danh mục thuật ngữ YHCT công bố năm 2025: Thổ bối mẫu – Bolbostemma paniculatum, Bolbostemmatis Rhizoma. Dùng phân biệt nguồn gốc dược liệu.
5. Wang D và cộng sự. Antitussive, expectorant and anti-inflammatory alkaloids from Bulbus Fritillariae Cirrhosae. Fitoterapia. 2011;82(8):1290–1294. DOI: 10.1016/j.fitote.2011.09.006. PMID: 21958967.
6. Efficacy, chemical composition, and pharmacological effects of herbal drugs derived from Fritillaria cirrhosa D. Don and Fritillaria thunbergii Miq. Frontiers in Pharmacology. 2022. DOI: 10.3389/fphar.2022.985935. PMID: 36532788.
7. Fritillariae Thunbergii Bulbus: Traditional Uses, Phytochemistry, Pharmacodynamics, Pharmacokinetics and Toxicity. 2019. PMCID: PMC6479889. Dùng tổng quan hướng nghiên cứu, không thay công trình gốc.
8. Nhà thuốc Long Châu. Bối mẫu: Thảo dược dân gian giúp thanh nhiệt, nhuận phế, 21/06/2023. Nguồn tổng hợp công thức tham khảo; không coi nội dung phổ thông là thử nghiệm lâm sàng.
9. Wang D và cộng sự. The total alkaloid fraction of bulbs of Fritillaria cirrhosa displays anti-inflammatory activity and attenuates acute lung injury. Journal of Ethnopharmacology. 2016. DOI: 10.1016/j.jep.2016.08.009. PMID: 27497638.
10. Peimine, a main active ingredient of Fritillaria, exhibits anti-inflammatory and pain suppression properties at the cellular level. Fitoterapia. 2016. DOI: 10.1016/j.fitote.2016.03.018. PMID: 27033404.
11. Total alkaloids of bulbus of Fritillaria cirrhosa alleviate bleomycin-induced inflammation and pulmonary fibrosis in rats by inhibiting TGF-β and NF-κB signaling pathway. Food & Nutrition Research. 2023;67. DOI: 10.29219/fnr.v67.10292. PMID: 38187805.
12. Integrating metabolomics, network pharmacology and pharmacological verification analysis provides new insights into the anti-inflammatory and anti-tussive properties of Fritillaria cirrhosa bulbs. Journal of Ethnopharmacology. 2025. DOI: 10.1016/j.jep.2025.119460. PMID: 39952421.
13. Wong WCW và cộng sự. Effectiveness of a Chinese herbal medicine preparation in the treatment of cough in uncomplicated upper respiratory tract infection: a randomised double-blinded placebo-control trial. Cough. 2006;2:5. DOI: 10.1186/1745-9974-2-5. PMID: 16790070.

Nghiên cứu được đối chiếu chủ yếu qua tóm tắt khoa học, thông tin tạp chí và nguồn nêu trên, không trình bày như đã thẩm định toàn văn mọi công trình. Khi sử dụng theo bệnh trạng, nên tham vấn người có chuyên môn (bác sĩ YHCT/đông y).