Chè Vằng Khô – Dược Liệu Lá Và Cành Chè Vằng

Chè vằng khô tại Búpxanh

Chè vằng là cây thuốc Nam quen thuộc, thường được tìm mua dưới dạng lá hoặc cành mang lá đã làm khô. Vị đắng đặc trưng, cách sắc đơn giản và lịch sử sử dụng cho phụ nữ sau sinh khiến dược liệu này được nhiều người quan tâm. Ngoài kinh nghiệm dân gian, chè vằng đã có các nghiên cứu về thành phần hóa học, kháng viêm, chuyển hóa lipid và độ an toàn trên động vật.

Khi chọn mua, cần xem sản phẩm là lá tuyển riêng, cành mang lá hay cao chiết. Đây là những dạng hàng khác nhau, không dùng chung một mức liều và không nên so sánh chỉ theo giá mỗi túi. Với chè vằng khô, việc nhận diện đúng cây, biết rõ phần lá và cành trong sản phẩm, cùng tình trạng nguyên liệu khô sạch là những yếu tố thiết thực nhất.

Khách cần chè vằng tại Búpxanh có thể gửi khối lượng mong muốn, yêu cầu dạng lá hoặc cành mang lá và cách dùng theo đơn để được đối chiếu nguyên liệu. Giá, quy cách đóng gói và tình trạng cung cấp cần được xác nhận theo sản phẩm thực tế.

Thông tin dược liệu và sản phẩm

Chè vằng là cây gì?

Chè vằng là cây bụi mọc dựa hoặc leo lên cây khác, thân phân cành, thường gặp ở bờ bụi và vùng đồi thấp. Lá mọc đối, mép nguyên, có ba gân nổi rõ; hoa màu trắng. Tài liệu cây thuốc Việt Nam ghi nhận loài phân bố ở nhiều địa phương và có thể thu hái cành lá quanh năm.

Tên gọi “vằng sẻ”, “vằng trâu” có thể được sử dụng theo vùng và theo cách phân biệt hình thái của người bán. Tên dân gian không tự xác nhận loài hay hàm lượng hoạt chất. Khi cần nguyên liệu theo chuyên luận, căn cứ chính là đúng cây nguồn và đúng bộ phận dùng.

Lá chè vằng và cành chè vằng khác nhau thế nào?

Chuyên luận trong Dược điển Việt Nam V là Chè vằng – Lá. Trong khi đó, một số tài liệu truyền thống và nghiên cứu sử dụng cành nhỏ mang lá, hoặc phần trên mặt đất. Vì vậy, túi cành lá có nhiều thân gỗ không mặc nhiên tương đương túi lá cùng khối lượng.

Nếu đơn ghi lượng lá, nên chọn nguyên liệu lá đúng yêu cầu. Với sản phẩm cành mang lá, cần hỏi rõ dạng hàng trước khi cân vào bài dùng; không tự cộng thêm lượng để “bù phần cành”.

Phân biệt chè vằng với những dược liệu gần tên

Chè vằng khác chè dung, dù cả hai đều có thể được nhắc đến khi tìm nguyên liệu nấu nước. Gỗ vang cũng là vị thuốc khác, không phải phần thân của chè vằng.

Những tên gần giống dễ khiến người mua chọn nhầm hàng. Khi trao đổi với người bán, nên ghi đủ “chè vằng – Jasminum subtriplinerve” và nêu bộ phận cần mua.

Đặc điểm nhận biết và phân bố

Ở cây tươi, có thể quan sát lá mọc đối, đầu nhọn và các gân rõ từ gần gốc phiến lá. Cành mang nhiều đốt, hoa trắng tạo thành cụm. Khi đã cắt, phơi khô hoặc nghiền nhỏ, khả năng nhận diện bằng mắt giảm đi.

Chè vằng được ghi nhận ở nhiều vùng của Việt Nam, gồm vùng đồi, trung du và bờ bụi quanh khu dân cư. Quảng Trị là địa phương có các nghiên cứu và hoạt động phát triển nguyên liệu. Tuy nhiên, không nên gọi mọi sản phẩm là chè vằng Quảng Trị nếu thông tin hàng thực tế không xác nhận nguồn này.

Đặc điểm nguy hiểm cần lưu ý là khả năng nhầm với lá ngón. Lá ngón là cây độc, không phải tên thay thế an toàn của chè vằng. Một dấu hiệu đơn lẻ như màu hoa hoặc ba gân lá không đủ để tự hái cây chưa rõ danh tính làm nước uống.

Thu hái, sơ chế và tiêu chí chọn nguyên liệu

Nguyên liệu sau thu hái được loại cây lẫn, phần sâu bệnh và tạp chất, làm sạch rồi phơi hoặc sấy khô. Dạng cắt đoạn thuận tiện khi chia phần, còn lá nguyên hoặc cành còn lá giúp quan sát cấu trúc dễ hơn.

Chọn chè vằng khô như thế nào?

• Đúng bộ phận: phân biệt lá tuyển với cành mang lá; không chỉ nhìn tên trên bao bì.
• Khô ráo: không vón ẩm, không mùi chua, mùi mốc hoặc dấu hiệu côn trùng.
• Ít tạp chất: không lẫn nhiều đất, cỏ khác hoặc cành gỗ không xác định.
• Thông tin rõ: xác nhận dạng nguyên, cắt hay bột, khối lượng và điều kiện bảo quản.

Độ đắng và màu xanh không đủ để đánh giá chất lượng. Một túi đắng hơn chưa chắc đúng cây hơn, và màu sắc có thể thay đổi theo tuổi lá, cách làm khô, thời gian bảo quản.

Thành phần hóa học của chè vằng

Nghiên cứu hiện đại đã bổ sung nhiều dữ liệu sau những mô tả cũ còn ghi “chưa thấy tài liệu nghiên cứu”. Các nhóm chất đáng chú ý gồm phenylethanoid hoặc phenylpropanoid glycoside, flavonoid và một số terpenoid, sterol.

Các chất và nhóm chất được ghi nhận

Công trình năm 2008 về một phenylpropanoid glycoside mới và các nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy chè vằng có nền tảng hóa học đáng quan tâm. Nhưng danh sách chất không xác nhận mỗi túi chè vằng khô có cùng hàm lượng, cũng không cho phép quy đổi liều hoạt chất tinh khiết thành lượng lá dùng ở nhà.

Tài liệu tiêu biểu: DOI 10.1080/10286020802320897; PMID 26313766. Nghiên cứu Chemical Constituents from Twigs and Leaves of Jasminum subtriplinerve Blume, Tạp chí Dược liệu, tập 28, số 6, 351–357, năm 2023.

Công dụng chè vằng theo y học cổ truyền

Dược điển Việt Nam V ghi nhận công năng thanh nhiệt, lợi thấp, hoạt huyết điều kinh và tiêu viêm. Các chứng dùng trong chuyên luận bao gồm kinh nguyệt không đều, kinh bế, một số chứng sau sinh và bệnh ngoài da. Những tên gọi này thuộc hệ thống y học cổ truyền, không tương đương một kết luận điều trị cho tất cả nguyên nhân gây bệnh hiện nay.

Kinh nghiệm sử dụng sau sinh và lợi sữa

Nước chè vằng được sử dụng theo kinh nghiệm tại nhiều địa phương cho phụ nữ sau sinh. Tài liệu thường nhắc lợi sữa, ăn uống và phục hồi sinh hoạt. Đây là nhóm nhu cầu nổi bật khi khách tìm mua sản phẩm.

Tuy nhiên, chưa tìm được thử nghiệm có đối chứng đủ mạnh để xác định lượng sữa tăng bao nhiêu hoặc khẳng định mọi phụ nữ sau sinh đều phù hợp. Không nên dùng những cam kết như “gọi sữa tức thì”, “uống là nhiều sữa”, “càng đặc càng tốt”.

Khi lựa chọn chè vằng, cần xem cả chế độ ăn, việc cho bú hoặc hút sữa và tình trạng của mẹ, thay vì coi một loại nước là yếu tố quyết định nguồn sữa. Chè vằng khô và cao chiết cũng không có liều thay thế ngang nhau.

Kinh nghiệm về điều kinh

Chè vằng xuất hiện trong một số bài cùng ích mẫu, hy thiêm, ngải cứu hoặc bạch đồng nữ. Thành phần bài và liều cần giữ đúng theo nguồn hoặc đơn được chỉ định; không gộp các phiên bản thành một công thức mạnh hơn.

Kinh nghiệm dùng ngoài da và vùng vú

Tài liệu cổ và các báo cáo cũ có nhắc nước tắm, cách đắp lá và sử dụng cho sưng vú. Đây là lịch sử ứng dụng của dược liệu. Với tổn thương nhiễm khuẩn, áp xe hoặc vết thương hở, cách dùng hiện nay phải căn cứ đánh giá y tế và điều kiện vệ sinh, không suy từ kinh nghiệm cũ thành hướng dẫn đắp lá sống cho mọi người.

Nghiên cứu khoa học về chè vằng

Các nguồn dưới đây được chọn theo khả năng xác định loài, bộ phận và dạng nghiên cứu. Danh mục bao quát những hướng đáng chú ý đã tra cứu, không tuyên bố thu thập tuyệt đối mọi công trình trên tất cả nền tảng.

Kháng vi sinh, chống oxy hóa và sàng lọc tế bào năm 2008

Công trình Bioactivities and chemical constituents of a Vietnamese medicinal plant Che Vang khảo sát năm dịch chiết từ lá và thân chè vằng về hoạt tính kháng vi sinh, chống oxy hóa và độc tính tế bào. Đây là một trong những nghiên cứu hiện đại thường được dẫn lại về loài này.

Ý nghĩa là hỗ trợ nghiên cứu thành phần và hoạt tính trong phòng thí nghiệm. Dữ liệu không xác nhận nước chè thay được kháng sinh hoặc điều trị nhiễm khuẩn trên người.

Nguồn: Natural Product Research, 22(11), 942–949, 2008. DOI 10.1080/14786410701647119; PMID 18629708.

Kháng viêm, giảm đau và acid uric năm 2022

Nghiên cứu của nhóm Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh khảo sát dịch chiết ethanol 50% từ nguyên liệu có cành nhỏ, lá và hoa trên chuột. Công trình ghi nhận tác dụng giảm đau, kháng viêm ở một số liều; tác động lên acid uric khác nhau giữa mô hình cấp và mạn.

Điểm cần giữ đúng là không ghi nhận tác dụng hạ acid uric cấp ở các liều khảo sát, trong khi có kết quả ở mô hình mạn. Vì vậy, không rút gọn công trình thành “chè vằng chữa gout” và không quy đổi liều cao chiết của chuột sang số gam chè khô cho người.

Nguồn: MedPharmRes, 6(2), 43–48, 2022. DOI 10.32895/UMP.MPR.6.2.6.

Sàng lọc enzym liên quan đến đường huyết năm 2022

Lê Minh Ngọc và cộng sự nghiên cứu hoạt tính ức chế alpha-glucosidase của các phân đoạn dịch chiết lá, kết hợp mô phỏng tương tác phân tử. Phân đoạn n-hexane và ethyl acetate có hoạt tính trong phép thử; cao toàn phần, phân đoạn n-butanol và phân đoạn nước không thể hiện tác dụng ức chế trong điều kiện nghiên cứu.

Sự khác biệt giữa các phân đoạn rất quan trọng: không thể lấy kết quả của phần chiết hữu cơ để khẳng định một ấm nước chè vằng kiểm soát đái tháo đường. Đây chưa phải thử nghiệm đường huyết trên người.

Nguồn: VNU Journal of Science: Medical and Pharmaceutical Sciences, 38(1), 34–44, 2022. DOI 10.25073/2588-1132/vnumps.4386.

Mỡ máu và độc tính bán trường diễn năm 2023

Phan Hồng Minh và cộng sự đánh giá dịch chiết lá trên chuột. Ở mô hình rối loạn lipid do Poloxamer-407, có ghi nhận giảm một số chỉ số lipid sau thời gian thử. Phần đánh giá an toàn theo dõi các chỉ số huyết học, gan, thận và hình thái liên quan trong điều kiện thí nghiệm.

Kết quả hỗ trợ hướng nghiên cứu chuyển hóa lipid. Đây không phải bằng chứng uống chè vằng khô giúp giảm cân hoặc giảm mỡ bụng ở người; thử nghiệm lipid cũng không đồng nghĩa thử nghiệm hiệu quả giảm khối lượng cơ thể.

Nguồn: VNU Journal of Science: Medical and Pharmaceutical Sciences, 39(1), 71–80, 2023. DOI 10.25073/2588-1132/vnumps.4409.

Nghiên cứu an toàn trên động vật năm 2024

Một công trình khác đánh giá độc tính cấp trên chuột nhắt và độc tính bán trường diễn của dịch chiết lá trên chuột cống trong 90 ngày. Các tác giả không ghi nhận những biến đổi độc tính được khảo sát tại các mức liều và điều kiện nghiên cứu.

Đây là dữ liệu riêng của chế phẩm thử nghiệm. Không được suy thành “an toàn tuyệt đối”, dùng càng lâu càng tốt hoặc đã xác nhận an toàn cho thai kỳ, trẻ sơ sinh và mọi thuốc phối hợp.

Nguồn: Tạp chí Nghiên cứu Y học, 179(6), 288–299, 2024. DOI 10.52852/tcncyh.v179i6.2465.

Kháng viêm, miễn dịch và các mô hình khác

Mã đối chiếu: DOI 10.51298/vmj.v544i2.11908 cho nghiên cứu miễn dịch; DOI 10.4014/jmb.2407.07045, PMID 39317690 cho mô hình DMBA. Nghiên cứu NO và DPPH: Tropical Journal of Natural Product Research, 8(6), 7441–7446, 2024.

Ứng dụng trên người được ghi nhận đến đâu?

Báo cáo cũ về sử dụng trong sản khoa

Tài liệu Đỗ Tất Lợi dẫn báo cáo của Nguyễn Văn Lờ, Y học thực hành số 11 năm 1963, về sử dụng dây vằng tại Thái Bình cho áp xe vú. Bài tổng hợp của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương còn nhắc đề tài năm 1994 của dược sĩ Trương Thị Ngọc Liên tại Quảng Nam–Đà Nẵng, ghi nhận 254 sản phụ.

Các thông tin này có giá trị lịch sử ứng dụng. Trong lần đối chiếu này chưa tiếp cận được toàn văn báo cáo gốc để đánh giá đầy đủ nhóm chứng, cách phân bổ, tiêu chí kết quả và biến cố bất lợi. Vì thế, không dùng chúng để quảng bá hiệu quả phần trăm hoặc hướng dẫn bỏ kháng sinh sau sinh.

Bằng chứng về lợi sữa cần đúng loài

Không lấy nghiên cứu trên hoa nhài Jasminum sambac hoặc loài nhài khác để khẳng định công dụng của chè vằng Jasminum subtriplinerve. Cùng chi thực vật không có nghĩa cùng tác động lên tiết sữa, và dùng hoa đắp ngoài khác với uống nước lá.

Liều dùng chè vằng khô và phân biệt với cao

Theo Dược điển Việt Nam V, liều tham khảo là 20–30 g dược liệu khô/ngày. Chuyên luận này dành cho lá chè vằng, không phải hướng dẫn quy đổi tất cả các chế phẩm trên thị trường.

Liều tham khảo không có nghĩa tất cả người dùng đều cần bắt đầu ở mức cao nhất hoặc duy trì hằng ngày kéo dài. Không lấy liều theo mg/kg trong nghiên cứu động vật làm hướng dẫn dùng tại nhà.

Cách sắc và hãm chè vằng

Chuẩn bị nguyên liệu

Cân lượng theo hướng dẫn, kiểm tra cây lẫn và tình trạng ẩm mốc, làm sạch trước khi chế biến. Chọn dụng cụ sạch, phù hợp với dạng sắc hoặc hãm. Dược liệu nhiều thân gỗ và lá tuyển riêng có đặc điểm khác nhau nên cần xác nhận cách dùng cho đúng loại hàng.

Dạng sắc

Sắc theo đơn hoặc hướng dẫn chuyên môn. Nếu bài dùng có lượng nước cụ thể, giữ đúng thông số đó; không áp công thức nước của một bài phối hợp cho mọi trường hợp. Đun càng đặc không mặc nhiên làm tăng hiệu quả.

Dạng hãm

Tài liệu truyền thống có ghi cách pha nước từ lá khô. Dạng cắt nhỏ thuận tiện khi hãm, nhưng không có một tỷ lệ nước và thời gian hãm duy nhất được xác lập cho mọi sản phẩm. Nên dùng hướng dẫn của đúng dạng hàng, tránh tự biến nước chè thành nguồn nước duy nhất trong ngày.

Nước đã chế biến cần giữ vệ sinh, không để lâu ở nhiệt độ phòng và không tiếp tục dùng khi có mùi chua, mùi lạ hoặc biến đổi bất thường. Không pha thêm nhiều đường với mục tiêu giảm đắng, nhất là khi đang quản lý cân nặng hoặc đường huyết.

Bài thuốc và cách dùng truyền thống có chè vằng

Các công thức dưới đây giữ theo nguồn đã đối chiếu. Đây là thông tin tham khảo về y học cổ truyền, không phải liệu trình áp dụng chung. Không tự thêm ngày dùng hoặc cam kết kết quả khi nguồn không cung cấp.

Bài phối hợp cho kinh nguyệt không đều, bế kinh đau bụng

Thành phần: chè vằng 20 g, ích mẫu 16 g, hy thiêm 16 g, ngải cứu 8 g, bạch đồng nữ 8 g.

Cách dùng được ghi: sắc với 500 ml nước còn 300 ml, chia ba lần trong ngày.

Nguồn: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, bài “Vị thuốc Chè vằng”. Khi chọn ích mẫu hoặc bạch đồng nữ, cần đúng tên vị và bộ phận dùng. Không ghép thêm vị từ một phiên bản khác chỉ vì cùng chủ đề điều kinh.

Bài phối hợp chè vằng với ngấy hương

Thành phần ghi nhận: chè vằng 20 g, ngấy hương 20 g; sắc uống, ngày một thang. Nguồn giới thiệu bài này ở mục vàng da.

Nguồn: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Tên ngấy hương cần xác định đúng dược liệu; không tự đổi thành ngải cứu hoặc một cây có tên gần giống. Vàng da cần được tìm nguyên nhân trước khi chọn bài dùng.

Lá chè vằng độc vị trong cách dùng truyền thống

Tài liệu Đỗ Tất Lợi ghi dùng lá khô để nấu hoặc pha nước, liều uống 20–30 g/ngày. Cách dùng độc vị giúp tránh tự phối nhiều cây khi chưa có chỉ định, nhưng vẫn cần xác định đối tượng và thời gian sử dụng phù hợp.

Nguồn: Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, mục Chè vằng.

Cách dùng ngoài và báo cáo về áp xe vú

Tài liệu cũ có mô tả giã lá, đắp ngoài hoặc phối cồn tại nơi tổn thương. Đây là ghi chép lịch sử, không chuyển thành hướng dẫn tự đắp lá sống hay cồn lên vùng vú đang viêm, nhất là núm vú và vùng trẻ ngậm bú. Việc xử trí áp xe cần đánh giá ổ mủ, mức độ nhiễm khuẩn và phương pháp điều trị thích hợp.

Một số bài nhiều vị được gọi là “nhuận gan” có tên nguyên liệu chưa rõ hoặc vị cần kiểm soát độc tính. Không tự sao chép danh sách đó thành đơn bán kèm chè vằng khi chưa được thẩm định đầy đủ.

Chọn chè vằng theo nhu cầu mua

Mua để sắc theo đơn

Gửi đầy đủ danh sách và lượng từng vị, xác nhận yêu cầu lá hay cành mang lá. Với đơn có nhiều nguyên liệu, không chọn hàng dựa riêng vào tên thông dụng. Có thể hỏi dạng cắt phù hợp với dụng cụ sắc đang dùng.

Mua vì quan tâm nước thảo dược và chuyển hóa

Người tìm chè vằng thường xem thêm giảo cổ lam, nhân trần hoặc cam thảo đất. Đây là những cây khác nhau, có bộ phận dùng và dữ liệu riêng. Xem thêm sản phẩm giúp phân biệt lựa chọn, không có nghĩa cần phối tất cả vào cùng một ấm.

Giá chè vằng khô được xác định thế nào?

Khi so sánh giá, nên đối chiếu cùng khối lượng, tỷ lệ lá và cành, dạng nguyên hoặc cắt, cùng tình trạng sơ chế. Giá cao chiết không so trực tiếp với giá lá khô theo mỗi gam. Nếu trang bán chưa ghi rõ quy cách, cần xác nhận trước khi đặt.

Bảo quản chè vằng khô

Giữ trong bao bì kín, đặt nơi khô mát, tránh nắng trực tiếp và hơi nước. Đóng kín ngay sau khi lấy, dùng dụng cụ sạch và khô, không để túi mở cạnh bếp hoặc sát nền ẩm.

Nếu chia nhỏ, ghi tên dược liệu và ngày mở bao để tránh nhầm. Không trộn nguyên liệu mới với phần cũ đang ẩm hoặc có mùi lạ. Hạn dùng căn cứ nhãn và điều kiện bảo quản thực tế; không tự kéo dài chỉ vì chưa nhìn thấy mốc.

Câu hỏi thường gặp về chè vằng

Chè vằng khô và cao chè vằng có giống nhau không?

Lá, cành khô là nguyên liệu thực vật; cao là sản phẩm qua chiết xuất, cô đặc và có thể có thành phần bổ sung. Không thay bằng cùng số gam. Cần xem hướng dẫn và tỷ lệ chiết của từng chế phẩm.

Chè vằng càng đắng càng tốt phải không?

Không. Độ đắng chịu ảnh hưởng của nguyên liệu, cách chế biến và nồng độ nước. Đây không phải phép xác định loài hoặc tiêu chí đủ để kết luận chất lượng.

Nên mua lá riêng hay cành mang lá?

Chọn theo mục đích và bài dùng. Nếu đơn ghi lá, ưu tiên đúng lá. Với cành mang lá, nên hỏi rõ dạng hàng, tránh so sánh giá ngang với nguyên liệu lá tuyển.

Chè vằng sẻ có luôn tốt hơn các loại khác không?

Tên gọi dân gian chưa đủ để khẳng định chất lượng hoặc hàm lượng. Cần xác định cây nguồn, bộ phận và tình trạng nguyên liệu thay vì chỉ dựa vào tên “sẻ”.

Có cần sao vàng trước khi nấu không?

Phơi, sấy và sao là các bước khác nhau. Không phải mọi cách dùng đều yêu cầu sao; cần xem nguyên liệu đang ở dạng nào và làm theo bài được hướng dẫn.

Làm sao hỏi mua đúng quy cách?

Nêu rõ lá hay cành mang lá, dạng nguyên hoặc cắt và khối lượng cần. Có thể yêu cầu ảnh hàng thực tế để đối chiếu trước khi nhận báo giá.

Lưu ý trước khi sử dụng

Không tự thu hái khi chưa xác định chắc cây, đặc biệt vì nguy cơ nhầm lá ngón. Không dùng nguyên liệu mốc, không tăng độ đặc hoặc lượng uống với mục tiêu gọi sữa hay giảm cân nhanh.

Phụ nữ có thai không tự dùng chè vằng hoặc bài phối hợp điều kinh. Người đang cho con bú cần trao đổi với người có chuyên môn khi dùng đều đặn, đặc biệt nếu mẹ hoặc trẻ có biểu hiện bất thường. Trẻ nhỏ và người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc cần được đánh giá riêng; dữ liệu tương tác còn hạn chế.

Sốt sau sinh, vú sưng nóng đỏ đau, nghi áp xe, sản dịch bất thường hoặc mệt nhiều cần được khám. Không dùng chè vằng thay kháng sinh hoặc trì hoãn điều trị. Không đắp lá sống hay cồn lên núm vú, vết thương hở; không dùng cây để tự xử trí rắn cắn.

Ngừng sử dụng khi có dấu hiệu dị ứng hoặc khó chịu bất thường. Các công dụng truyền thống và nghiên cứu thực nghiệm không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị cá nhân.

Tài liệu đối chiếu chuyên môn

• Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V, chuyên luận Chè vằng – Lá, trang 1109–1110.
• Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, mục Chè vằng, trang 121–122.
• Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Vị thuốc Chè vằng: tài liệu tổng hợp về sử dụng và các bài phối hợp.
• Ngan và cộng sự. Bioactivities and chemical constituents of a Vietnamese medicinal plant Che Vang, 2008. DOI 10.1080/14786410701647119; PMID 18629708.
• Nghiên cứu phenylpropanoid glycoside từ chè vằng, 2008. DOI 10.1080/10286020802320897.
• Nghiên cứu tinh dầu lá chè vằng. PMID 26313766.
• Chemical Constituents from Twigs and Leaves of Jasminum subtriplinerve Blume. Tạp chí Dược liệu, 28(6), 351–357, 2023.
• Nghiên cứu giảm đau, kháng viêm và acid uric, 2022. DOI 10.32895/UMP.MPR.6.2.6.
• Nghiên cứu alpha-glucosidase, 2022. DOI 10.25073/2588-1132/vnumps.4386.
• Nghiên cứu lipid và độc tính bán trường diễn, 2023. DOI 10.25073/2588-1132/vnumps.4409.
• Nghiên cứu độc tính trên động vật, 2024. DOI 10.52852/tcncyh.v179i6.2465.
• Inhibitory Effects of Jasminum subtriplinerve Extracts on Nitric Oxide Production and Antioxidant Activity. Tropical Journal of Natural Product Research, 8(6), 7441–7446, 2024.
• Nghiên cứu miễn dịch trên chuột, 2024. DOI 10.51298/vmj.v544i2.11908.
• Nghiên cứu mô hình DMBA trên chuột, 2024. DOI 10.4014/jmb.2407.07045; PMID 39317690.