Cây Cơm Rượu Khô – Bưởi Bung

Cây cơm rượu khô tại Búpxanh

Mua sản phẩm tại Búpxanh, bạn đặt niềm tin đúng chỗ. Cây cơm rượu khô là dược liệu còn được gọi bưởi bung, được nhắc đến trong kinh nghiệm thuốc Nam về tiêu hóa, đau nhức do phong thấp và dùng ngoài da. Khi lựa chọn, thông tin quan trọng nhất là đúng loài, đúng bộ phận và dạng sơ chế phù hợp với đơn hướng dẫn.

Rễ, lá và cành không phải những phần có thể thay ngang bằng nhau. Đơn ghi lá sao vàng cần nguyên liệu lá; đơn ghi rễ cần đúng phần rễ. Dạng khô giúp thuận tiện cân chia, phối hợp và bảo quản, nhưng tên chung “cây khô” cần đi kèm mô tả rõ hàng được giao.

Ngoài lịch sử sử dụng dân gian, Glycosmis pentaphylla đã được nghiên cứu về thành phần alkaloid, hoạt tính kháng khuẩn, bảo vệ gan thực nghiệm và các hợp chất liên quan điều hòa đường huyết. Bài viết trình bày riêng từng loại bằng chứng để người mua hiểu đúng giá trị của dược liệu.

Giá bán và quy cách cây cơm rượu khô

Giá cần được xác nhận theo bộ phận nguyên liệu, trọng lượng gói và tình trạng hàng tại thời điểm đặt. Nếu mua theo đơn, khách hàng nên gửi rõ phần lá, rễ hay cành mang lá, lượng cần dùng và yêu cầu sơ chế.

Không dùng trọng lượng gói bán làm lượng sử dụng một ngày. Với khách hàng cần nhiều vị, đối chiếu đầy đủ công thức giúp hạn chế thiếu vị hoặc nhầm phần nguyên liệu.

Tên khoa học và những điểm dễ nhầm

Cơm rượu trong bài là loài nào?

Bài tập trung vào Glycosmis pentaphylla (Retz.) DC., thuộc họ Cam – Rutaceae. Đây là danh pháp được Plants of the World Online của Kew chấp nhận. Một số tài liệu dược liệu Việt Nam ghi tên với tác giả Correa hoặc Corr.; khi đối chiếu cần chú ý hệ thống danh pháp và mẫu cây thực tế.

Các tên dân gian thường gặp gồm cơm rượu, bưởi bung, cát bối và co dọng dạnh. Những tên này giúp tìm tư liệu, nhưng không thay thế việc xác định loài của sản phẩm.

Không tự gộp với Glycosmis cochinchinensis

Một số bài trên mạng đặt Glycosmis cochinchinensis trong ngoặc như tên đồng nghĩa. Tuy nhiên, Kew hiện chấp nhận G. cochinchinensis và G. pentaphylla là hai loài riêng. Vì vậy, bài này không chuyển nghiên cứu hoặc công thức của loài thứ nhất sang loài thứ hai chỉ dựa vào tên gọi cơm rượu.

Cơm rượu hoa nhỏ, Glycosmis parviflora, cũng xuất hiện trong nghiên cứu ở Việt Nam. Đây tiếp tục là một loài khác, cần giữ rõ tên khi đọc các công bố về enzyme, tinh dầu hoặc thành phần hóa học.

Bưởi bung không phải lúc nào cũng chỉ một cây

Tài liệu Việt Nam ghi tên bưởi bung có thể được dùng cho cả một cây thuộc chi Acronychia. Do đó, người mua không nên xác định dược liệu chỉ bằng tên bưởi bung hoặc mùi thơm của lá.

Nếu nguyên liệu đã cắt nhỏ, thông tin nhận dạng trước sơ chế và nguồn cung có giá trị hơn việc chỉ nhìn một lát rễ hoặc một túi cành khô.

Đặc điểm nhận biết cây và dược liệu

Cây nguyên vẹn

Cơm rượu là cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ. Cành non có thể ngả tím đỏ; lá mang các lá chét thuôn, mặt trên tương đối bóng. Hoa nhỏ màu trắng, quả mọng, dạng tròn; tài liệu trong nước mô tả quả chín có màu hồng trong.

Nhận dạng cần phối hợp lá, cành, cụm hoa và quả khi có. Một đặc điểm đơn lẻ như quả tròn hoặc cành có màu đỏ không đủ để kết luận đúng loài.

Lá khô

Lá sau phơi có thể co và đổi màu, nhưng vẫn nên nhận ra cấu trúc phiến, cuống và gân. Màu xanh đẹp không tự chứng minh chất lượng tốt hơn, còn mùi thơm không thay cho việc kiểm tra nấm mốc và tạp chất.

Rễ và cành khô

Rễ hoặc cành được cắt nhỏ thuận tiện cân theo đơn. Hai loại này khác nhau về nguồn mô và công thức sử dụng; cần mô tả rõ, không gọi chung “thân rễ” nếu hàng thực tế chỉ là cành hoặc rễ.

Trước khi nhận hàng, nên kiểm tra dạng cắt, mức lẫn lá hoặc cành, tình trạng ẩm và bao bì. Với cơ sở chuyên môn, yêu cầu nhận dạng và tiêu chuẩn chất lượng cần được trao đổi trước khi mua số lượng lớn.

Phân bố, thu hái và sơ chế

Kew ghi nhận G. pentaphylla phân bố tự nhiên ở nhiều vùng châu Á, trong đó có Việt Nam. Tư liệu trong nước mô tả cây gặp ở đồng bằng, trung du và vùng núi thấp, thường mọc lẫn trong các bụi cây.

Phân bố của loài không phải xuất xứ của từng lô hàng. Thông tin nơi thu hái, phần cây và dạng chế biến cần đọc theo nhãn hoặc xác nhận từ bên cung cấp.

Nguyên liệu được tuyển chọn, làm sạch đất cát và phần hỏng, sau đó phơi hoặc sấy phù hợp. Nếu thu cả cành mang lá, tỷ lệ phần lá và phần cành cần được mô tả rõ. Dạng khô cần đạt điều kiện bảo quản trước khi đóng kín; không đóng gói khi nguyên liệu còn ẩm.

Thành phần hóa học được ghi nhận

Alkaloid và các nhóm chất liên quan

Các nghiên cứu về G. pentaphylla ghi nhận alkaloid, amide và những hợp chất phenolic. Arborine, skimmianine và arborinine là các tên thường gặp trong tài liệu. Thành phần thay đổi theo phần cây và phương pháp chiết, vì vậy không coi lá, vỏ thân và vỏ rễ có cùng hàm lượng.

Tư liệu của Đại học Y Dược TP.HCM cũng ghi nhận các alkaloid và nhóm chất khác trong cây. Những danh sách này có giá trị tra cứu, không phải phiếu kiểm nghiệm cho sản phẩm bán lẻ.

Nghiên cứu trên nguyên liệu thu ở Việt Nam

Công bố năm 2022 khảo sát lá và cành G. pentaphylla thu tại Việt Nam, phân lập các hợp chất mới và đã biết. Nghiên cứu cho thấy nguồn nguyên liệu này đáng quan tâm ở hướng tìm chất có hoạt tính sinh học.

Kết quả phân lập không xác định rằng cây khô bán theo túi có cùng mức hoạt chất với mẫu nghiên cứu. Bài sản phẩm vì vậy không gắn tỷ lệ alkaloid, chỉ số enzyme hoặc hiệu quả định lượng khi chưa có kiểm nghiệm tương ứng.

Tính vị và công dụng theo y học cổ truyền

Tính vị và công năng

Tư liệu dược liệu Việt Nam ghi rễ cơm rượu có vị đắng, cay, tính ấm; hướng công năng gồm hành ứ, hoạt huyết, tiêu sưng, giảm đau và trừ thấp. Lá được ghi nhận trong kinh nghiệm hỗ trợ tiêu hóa và những cách dùng ngoài da.

Phần quy kinh chưa có nguồn đối chiếu đủ rõ để ghi một hệ quy kinh thống nhất cho cả cây. Bài giữ nguyên giới hạn này, không tự thêm quy kinh từ cây cùng họ hoặc từ suy luận công dụng.

Kinh nghiệm hỗ trợ tiêu hóa

Lá sao vàng xuất hiện trong bài thuốc dân gian cho kém ăn sau sinh. Điểm cần đọc đúng là phần lá và cách sao, không mở rộng thành khả năng trị mọi tình trạng ăn uống kém hoặc mọi nguyên nhân vàng da.

Trong thực hành YHCT, cách chọn dược liệu cần xét tình trạng cụ thể. Một công thức truyền thống có bối cảnh riêng không trở thành đồ uống bồi bổ dùng chung cho mọi người.

Kinh nghiệm về phong thấp và đau nhức

Rễ cơm rượu có mặt trong các phương cho chân tay nhức mỏi, đau lưng mỏi gối hoặc đau nhức được phân loại là phong thấp. Một số công thức phối với dây đau xương, cỏ xước và các vị khác.

Đây là nhóm ứng dụng truyền thống nổi bật của phần rễ. Không đồng nhất ghi nhận giảm đau nhức với khả năng tái tạo sụn, chữa thoát vị đĩa đệm hoặc điều trị mọi bệnh khớp.

Kinh nghiệm về ứ huyết sau sinh

Tài liệu có ghi dùng cơm rượu trong bối cảnh sản hậu ứ huyết. Nội dung này được giữ như thông tin y văn; việc xác định ứ huyết theo Đông y cần phân biệt với sót nhau, nhiễm trùng hoặc chảy máu sau sinh theo y học hiện đại.

Dùng ngoài trong kinh nghiệm dân gian

Lá được ghi nhận dùng nấu nước hoặc phối hợp trong các cách giã, chưng và đắp cho mụn nhọt, chốc lở. Tên gọi “mụn ổ gà” trong tư liệu cũ không tự tương ứng với mọi tổn thương ở nách và bẹn hiện nay.

Các ghi nhận ở nước ngoài

Tổng quan quốc tế tập hợp kinh nghiệm dùng G. pentaphylla cho ho, sốt, tiêu chảy, vàng da, thấp khớp và một số vấn đề khác. Đây là bản đồ sử dụng truyền thống, không phải danh sách các bệnh đã được chứng minh điều trị bằng sản phẩm khô.

Nghiên cứu hiện đại và ứng dụng lâm sàng

Kháng khuẩn trên hợp chất phân lập

Nghiên cứu năm 2020 phân lập arborine và skimmianine từ dịch chiết G. pentaphylla và khảo sát hoạt tính đối với các chủng Staphylococcus aureus đa kháng. Các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm ghi nhận tác động kháng khuẩn và thay đổi liên quan màng tế bào vi khuẩn.

Đây là cơ sở nghiên cứu chất có hoạt tính, không phải thử nghiệm uống cây khô để điều trị nhiễm trùng. Không quy đổi nồng độ thử trong phòng thí nghiệm thành số gam dược liệu cho người dùng.

Hoạt tính liên quan đường huyết trên mẫu Việt Nam

Công bố trên Pharmaceuticals năm 2022 khảo sát các chất phân lập từ lá và cành thu tại Việt Nam. Một số hợp chất đồng thời có tác động ức chế DPP-4 và kích thích tiết GLP-1 trong mô hình tế bào STC-1 của chuột.

Điểm đáng chú ý là nghiên cứu đi vào cơ chế của hợp chất. Kết quả chưa xác lập hiệu quả kiểm soát HbA1c, giảm biến chứng hoặc liều cây khô cho người đái tháo đường.

Bảo vệ gan trong mô hình động vật

Công trình có mã PMID 9567765 khảo sát dịch chiết lá và vỏ thân ở chuột cống gây tổn thương gan bằng carbon tetrachloride. Đây là nghiên cứu thực nghiệm về tác động trên tổn thương gan, có kèm quan sát độc tính ở liều cao của dịch chiết lá.

Một công trình khác khảo sát trên mô hình tổn thương gan do paracetamol ở chuột nhắt. Hai mô hình giúp định hướng nghiên cứu, nhưng không chứng minh sản phẩm cây khô điều trị viêm gan virus, xơ gan hoặc vàng da sau sinh ở người.

Chống tiêu chảy và những hướng khảo sát khác

Tài liệu tổng hợp còn ghi các nghiên cứu chống tiêu chảy, chống viêm, giảm đau, chống oxy hóa và hoạt tính trên tế bào. Kết quả phụ thuộc bộ phận, dung môi chiết và mô hình thử; cần đọc từng công trình thay vì gom thành một tuyên bố chữa bệnh rộng.

Độc tính và khoảng trống nghiên cứu trên người

Dữ liệu độc tính cấp ở động vật không đủ để kết luận an toàn khi dùng kéo dài hoặc dùng cho thai kỳ, trẻ em và người có bệnh nền. Một nghiên cứu trên gan còn ghi nhận tổn thương mô học ở mức liều cao của dịch chiết lá, cho thấy “từ thực vật” không đồng nghĩa có thể tăng liều tùy ý.

Trong phạm vi tài liệu đã đối chiếu, chưa tìm được thử nghiệm lâm sàng đối chứng đủ để xác lập hiệu quả riêng của cây cơm rượu khô trong những chỉ định nêu trên. Phần nghiên cứu trình bày các công bố tiêu biểu liên quan, không tuyên bố đã bao quát mọi công trình trên mọi nền tảng.

Bài thuốc có cây cơm rượu được ghi nhận

Các công thức dưới đây là tư liệu tham khảo, được giữ theo nguồn ghi nhận. Tên bộ phận và dạng dùng là một phần của công thức; khi nguồn chưa nói rõ tươi hay khô, bài không tự gán thành liều cho hàng khô.

Lá sao vàng trong kinh nghiệm kém ăn sau sinh

Thành phần: Lá cơm rượu sao vàng 10g.

Cách dùng trong bản ghi: Thêm 400ml nước, sắc còn 200ml, chia hai lần trong ngày.

Xuất xứ: Tư liệu bưởi bung được đăng lại trên Điều Trị, ghi trong bối cảnh kém ăn, da vàng sau sinh. Đây là cách dùng lá được ghi nhận, không phải phác đồ điều trị vàng da đã xác định căn nguyên.

Phương rễ cơm rượu phối dây đau xương và cỏ xước

Thành phần theo nguồn: Rễ cơm rượu 20g, dây đau xương 24g, cỏ xước 20g, rễ cốt khí 16g, rễ hoàng lực 20g, hoa kinh giới 20g.

Cách dùng được ghi: Sắc với 600ml nước còn 200ml, chia hai lần trong ngày.

Xuất xứ: Bài cây cơm rượu trên website Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, nhóm kinh nghiệm tê thấp. Không trộn công thức này với bản phương khác có tên “rễ độc lực” hoặc định lượng khác.

Phương phối củ khúc khắc

Thành phần: Rễ cơm rượu 20g, dây đau xương 20g, củ khúc khắc 20g.

Cách dùng trong nguồn: Sắc uống, một thang/ngày; bản ghi không nêu lượng nước và thời gian sắc cụ thể.

Xuất xứ: Bài của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, nhóm phong thấp, sưng đau. Củ khúc khắc là tên cần đối chiếu đúng nguyên liệu trước khi kê và cân; không thay bằng một loại củ có hình dáng gần giống.

Phối rễ cơm rượu, thiên niên kiện và quả dành dành

Thành phần bản ghi: Rễ cơm rượu 10g, thiên niên kiện 12g, quả dành dành 8g; dùng 1 lít tửu trắng để ngâm.

Xuất xứ: Bài của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương ghi cách phối này trong nhóm tê thấp. Phần quả dành dành liên quan vị chi tử; cần đối chiếu đúng dạng vị thuốc khi chuẩn bị.

Phạm vi trình bày: Nguồn mô tả thời gian ngâm không chuẩn hóa, vì vậy bài giữ thành phần để tra cứu, không chuyển thành một quy trình chế phẩm hoặc liều uống đã được kiểm nghiệm. Không tự đổi phương ngâm thành phương sắc với cùng cách dùng.

Lá cơm rượu phối lá ổi và lá thổ phục linh

Thành phần theo bản ghi: Lá cơm rượu, lá ổi và lá thổ phục linh, mỗi loại một nắm.

Cách làm được ghi: Làm sạch, thái nhỏ, chưng, gói bằng lá chuối đã làm mềm; mặt tiếp xúc được châm lỗ để dịch thấm ra.

Xuất xứ: Tra Cứu Dược Liệu dẫn Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, trong kinh nghiệm mụn ổ gà ở bẹn, nách. “Một nắm” là đơn vị dân gian chưa chuẩn hóa; không tự đổi thành số gam khô. Công thức ghi lá, khác với thân rễ thường được biết đến dưới tên thổ phục linh.

Những bản ghi chưa đưa thành hướng dẫn sử dụng

Tư liệu còn có công thức dùng đồng thời rễ, lá, cành cơm rượu với lượng lớn trong bối cảnh sau sinh, cùng các công thức dùng cho đường huyết hoặc tụ máu. Những phương chưa xác minh đủ tên vị, bộ phận và căn cứ áp dụng không được chuyển thành đơn khuyến nghị cho người mua.

Liều dùng tham khảo

Liều của lá khô

Tư liệu bưởi bung được đối chiếu ghi 6–16g lá khô/ngày, dạng thuốc sắc. Đây là mức tham khảo theo phần lá, không phải liều mặc định cho rễ hoặc mọi túi cành lá hỗn hợp.

Liều của rễ

Các phương đã trình bày ghi 10g hoặc 20g rễ trong từng công thức, với dạng dùng khác nhau. Đây là lượng của bài phối hợp, không phải một liều chung cho mọi người. Việc lựa chọn cần dựa trên phần cây, cách chế biến và tình trạng cụ thể; không lấy liều cao nhất của các bài khác nhau làm mức sử dụng thường xuyên.

Dùng ngoài

Các bản ghi dùng ngoài thường theo lượng nguyên liệu phù hợp hoặc đơn vị dân gian. Lượng tươi và khô không thay ngang; phương dùng ngoài không tự có cùng liều với thuốc uống.

Cách dùng cây cơm rượu khô

Sắc theo đơn

Kiểm tra đúng phần cây, cân lượng được hướng dẫn, loại tạp chất rồi làm sạch trước khi sắc. Lượng nước và cách chia theo công thức cụ thể. Khi phối nhiều vị, cần ghi rõ tên và bộ phận, nhất là những vị có cả rễ, lá hoặc phần quả được dùng với mục đích khác nhau.

Sao lá trước khi dùng

Nếu bài yêu cầu lá sao vàng, cần chuẩn bị đúng dạng chế biến. Lá khô nguyên trạng và lá đã sao là hai thông tin khác nhau trên mô tả hàng; khi đặt mua có thể hỏi rõ sản phẩm đang ở bước sơ chế nào.

Nấu nước dùng ngoài

Dùng đúng nguyên liệu và đúng cách được hướng dẫn. Dụng cụ và nước cần bảo đảm vệ sinh. Nước đã nấu dùng trong ngày; không cất lại nhiều ngày hoặc chuyển nước dùng ngoài thành nước uống.

Ngâm tửu

Đây là dạng dùng riêng trong một số bản ghi. Tên cây cơm rượu không có nghĩa phải dùng với đồ uống có cồn, và cũng không chứng minh nguyên liệu phù hợp để ngâm tùy ý. Cần chọn đúng phương, đúng phần cây và yêu cầu chế biến của người hướng dẫn.

Đối tượng có nhu cầu sử dụng

Cây cơm rượu khô phù hợp với nhu cầu chuẩn bị dược liệu theo đơn hoặc theo hướng dẫn chuyên môn đã xác định rõ phần cây. Người tìm nguyên liệu cho công thức dùng ngoài cũng cần đối chiếu đúng dạng tươi hay khô.

Khách hàng thường tìm cùng nhóm dược liệu xương khớp có thể gặp đinh lăng. Đây là một cây khác; việc cùng xuất hiện trong kinh nghiệm thuốc Nam không làm hai nguyên liệu thay thế nhau. Nên mua đúng danh sách của đơn thay vì tự thêm vị theo nhóm công dụng.

Cách chọn và bảo quản

• Chọn hàng mô tả rõ phần cây và dạng cắt; ưu tiên ảnh thực tế tương ứng với gói được giao.
• Kiểm tra bao bì, tạp chất, mùi lạ, tình trạng ẩm bết và côn trùng.
• Để túi kín ở nơi khô thoáng, tránh nắng trực tiếp, nền ẩm và khu vực có mùi hóa chất.
• Chỉ làm sạch lượng sắp dùng; không rửa toàn bộ rồi cất lại khi còn ẩm.
• Chia nhỏ nếu mua nhiều và đọc hạn dùng trên nhãn; không lấy một thời hạn chung thay cho thông tin của lô hàng.

Chất lượng dùng làm dược liệu còn liên quan nhận dạng, điều kiện thu hái, sơ chế và các chỉ tiêu an toàn phù hợp. Màu đẹp, mùi thơm hoặc lời giới thiệu “thu hái tự nhiên” không thay thế hồ sơ chất lượng khi cần kiểm tra chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

Cây cơm rượu có phải bưởi bung không?

Đây là một tên gọi được dùng cho Glycosmis pentaphylla trong tài liệu Việt Nam. Tuy nhiên, bưởi bung cũng có thể chỉ cây khác nên cần đối chiếu loài và mẫu nguyên liệu.

Có thể dùng rễ thay lá không?

Rễ và lá có cách dùng riêng. Ví dụ bài lá sao vàng cần đúng lá, còn bài phong thấp ghi rễ cần đúng rễ. Không dùng cùng số gam để thay ngang.

Dạng khô có tiện mua theo đơn không?

Dạng khô thuận tiện cân chia và bảo quản. Khi mua nên gửi đầy đủ tên vị, bộ phận và lượng cần dùng để cửa hàng chuẩn bị đúng dạng.

Cơm rượu hoa nhỏ có phải cùng cây không?

Cơm rượu hoa nhỏ thường được ghi là Glycosmis parviflora. Không lấy nghiên cứu của loài này để mô tả thành phần hoặc tác dụng của G. pentaphylla.

Cần hỏi gì khi đặt hàng?

Nên hỏi phần nguyên liệu thực bán, dạng sơ chế, trọng lượng, giá, hạn dùng và hình ảnh thực tế. Nếu đơn dùng lá sao, rễ hoặc cành mang lá, cần ghi rõ ngay lúc đặt.

Mua cây cơm rượu khô tại Búpxanh

Khách hàng cần cây cơm rượu khô có thể gửi tên vị thuốc, bộ phận và lượng mua để đối chiếu trước khi giao. Với đơn nhiều vị, gửi nguyên danh sách giúp hạn chế nhầm lẫn tên dân gian hoặc phần dùng.

Quy cách, giá, tình trạng hàng và điều kiện giao nhận cần được xác nhận theo thời điểm đặt. Khi mua số lượng lớn hoặc phục vụ cơ sở chuyên môn, trao đổi trước các yêu cầu hàng hóa và giấy tờ phù hợp.

Lưu ý khi sử dụng

• Các công thức là tư liệu tham khảo; sử dụng theo bác sĩ hoặc người có chuyên môn YHCT, không thay thế thuốc đang được chỉ định.
• Phụ nữ mang thai không tự dùng; người đang cho con bú, trẻ nhỏ, người suy gan, suy thận hoặc có bệnh nền cần được đánh giá trước khi sử dụng. Kinh nghiệm dùng sau sinh không chứng minh an toàn cho mọi giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ.
• Người dùng thuốc hạ đường huyết, chống đông hoặc thuốc điều trị dài ngày cần thông báo đầy đủ khi phối hợp. Nghiên cứu enzyme, tế bào không tự chứng minh tương tác ở người, nhưng là lý do cần thận trọng; chưa có dữ liệu tương tác lâm sàng đầy đủ cho dược liệu này.
• Vàng da, sốt hoặc chảy máu bất thường sau sinh, đau khớp sưng nóng, khối mủ sâu ở nách/bẹn hay tổn thương da lan rộng cần khám kịp thời. Rắn cắn là cấp cứu, không giã lá để trì hoãn điều trị.
• Không tự xử lý vết thương sâu bằng thuốc đắp, không đắp nóng, không ăn hoặc uống nguyên liệu chưa xác định đúng loài. Với dùng ngoài, ngừng nếu kích ứng và tránh vùng niêm mạc.
• Không tăng liều, kéo dài hoặc ngâm tửu theo cảm tính. Không coi dữ liệu độc tính cấp trên động vật là bảo đảm an toàn lâu dài ở người.
• Ngừng dùng và liên hệ cơ sở y tế khi có biểu hiện bất thường. Không sử dụng hàng mốc, có mùi lạ hoặc không xác định được nguồn thực vật.

Tài liệu tham khảo

• Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. Glycosmis pentaphylla (Retz.) DC.; Glycosmis cochinchinensis (Lour.) Pierre ex Engl. Đối chiếu hai loài được chấp nhận riêng biệt.
• Đại học Y Dược TP.HCM, cơ sở dữ liệu cây thuốc. Bưởi bung – Glycosmis pentaphylla, Rutaceae.
• Tra Cứu Dược Liệu. Cơm Rượu; nguồn dẫn Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam. Dùng đối chiếu công năng, bộ phận và bản ghi phối lá dùng ngoài.
• Điều Trị. Bưởi bung, 03/07/2015. Dùng đối chiếu liều lá khô và công thức lá sao vàng; đây là bản đăng lại, không thay cho bản sách gốc.
• Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Cây cơm rượu. Tư liệu phổ biến kiến thức, dùng đối chiếu các công thức truyền thống, không phải thử nghiệm lâm sàng.
• Khandokar L. và cộng sự. Ethnomedicinal uses, phytochemistry, pharmacological activities and toxicological profile of Glycosmis pentaphylla (Retz.) DC.: A review. Journal of Ethnopharmacology, 2021;278:114313. DOI: 10.1016/j.jep.2021.114313. PMID: 34116186.
• Murugan N. và cộng sự. Glycosmis pentaphylla (Rutaceae): A Natural Candidate for the Isolation of Potential Bioactive Arborine and Skimmianine Compounds for Controlling Multidrug-Resistant Staphylococcus aureus. Frontiers in Public Health, 2020;8:176. DOI: 10.3389/fpubh.2020.00176. PMID: 32587843.
• Components with Anti-Diabetic Activity Isolated from the Leaves and Twigs of Glycosmis pentaphylla Collected in Vietnam. Pharmaceuticals, 2022;15(12):1543. DOI: 10.3390/ph15121543. PMID: 36558993.
• Hepatoprotection with Glycosmis pentaphylla (Retz). PMID: 9567765. Nghiên cứu dịch chiết ở mô hình động vật, có quan sát độc tính ở liều cao.
• Hepatoprotective activity of Glycosmis pentaphylla against paracetamol-induced hepatotoxicity in Swiss albino mice. DOI: 10.3109/13880209.2010.501084. Nghiên cứu trên chuột nhắt, không phải điều trị trên người.