Cỏ Hôi Khô – Cây Cứt Lợn, Hoa Ngũ Sắc (Ageratum conyzoides)

Cỏ hôi khô tại Búpxanh

Cỏ hôi là vị thuốc Nam quen thuộc, có mùi đặc trưng khi vò lá, được biết đến nhiều qua kinh nghiệm sử dụng cho mũi xoang và nước gội đầu thảo dược. Dạng khô thuận tiện cho việc chia lượng, bảo quản và sử dụng theo hướng dẫn của người có chuyên môn.

Khi chọn mua, khách hàng cần quan tâm đúng tên cây, bộ phận được cung cấp và tình trạng sơ chế. Tên “hoa ngũ sắc” trong bài này chỉ Ageratum conyzoides L., không phải cây ngũ sắc thân gỗ thường trồng làm cảnh.

Trang cỏ hôi tại Búpxanh cung cấp thông tin để khách hàng tìm hiểu dược liệu trước khi đặt hàng. Giá, khối lượng đóng gói và tình trạng hàng được xác nhận theo thời điểm giao dịch. Khách có thể yêu cầu ảnh thực tế để xem tỷ lệ thân, lá, hoa và mức độ cắt nhỏ.

Thông tin sản phẩm và tên gọi

Tên dân gian có thể thay đổi theo địa phương. Vì vậy, tên khoa học và bộ phận dùng là hai thông tin cần đối chiếu khi mua nguyên liệu hoặc tìm nghiên cứu liên quan.

Đặc điểm và cách nhận biết cây cỏ hôi

Cỏ hôi là cây thảo sống một năm, phân cành, thân có lông mềm. Lá mọc đối, hình trứng hoặc hơi tam giác, mép khía răng tròn. Hoa nhỏ tập trung thành cụm ở đầu cành, thường tím nhạt hoặc trắng. Khi vò lá có mùi hắc đặc trưng.

Với hàng khô, nên xem phối hợp các dấu hiệu: đoạn thân nhỏ, lá có lông và mép khía, phần hoa còn lại, mùi nguyên liệu. Một túi chỉ có bột vụn sẽ khó kiểm tra hình thái bằng mắt hơn hàng nguyên hoặc cắt đoạn.

Phân biệt với những cây có tên gần giống

• Ngũ sắc, bông ổi – Lantana camara: cây bụi thân gỗ, hoa thường có nhiều màu nổi bật trong cùng cụm.
• Cỏ lào – Chromolaena odorata: cây phát triển thành bụi lớn hơn, là loài khác dù có nơi cũng gọi cỏ hôi.
• Hy thiêm: một vị thuốc riêng, có thể bị gọi trùng tên “cứt lợn” ở địa phương; không thay thế theo tên gọi.

Màu hoa trắng hay tím đơn lẻ chưa đủ để kết luận lô nào có chất lượng hoặc hiệu lực tốt hơn. Việc đánh giá còn phụ thuộc đúng loài, thời điểm thu hái, sơ chế và kiểm nghiệm.

Phân bố, thu hái và sơ chế

Cỏ hôi có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Mỹ, hiện phân bố rộng tại nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Cây thường gặp ở bờ ruộng, đất trống, ven đường hoặc ven rừng.

Nguyên liệu làm dược liệu cần được lựa chọn theo vùng thu hái, tránh lẫn đất cát, cây khác và tạp vật. Phần trên mặt đất được làm sạch rồi dùng tươi hoặc làm khô. Quá trình phơi, sấy và bao gói cần hạn chế ẩm trở lại, đồng thời giữ đặc điểm nhận diện của nguyên liệu.

Đối với người mua, màu xanh còn lại trên lá không phải tiêu chí duy nhất. Nên xem đồng thời độ khô, mùi, tỷ lệ vụn, tình trạng nấm mốc và thông tin lô hàng. Hàng có ảnh thật, ghi rõ dạng sơ chế giúp việc lựa chọn thuận tiện hơn.

Thành phần hóa học được ghi nhận

Các nghiên cứu đã khảo sát tinh dầu, chromene, flavonoid, coumarin và acid phenolic của Ageratum conyzoides. Những tên chất thường gặp gồm precocene I, precocene II, caryophyllene và một số flavonoid methoxy hóa.

Nghiên cứu phân tích bằng UPLC đã nhận diện, định lượng các nhóm chất trong dịch chiết. Đây là cơ sở phục vụ kiểm soát nguyên liệu và nghiên cứu hoạt tính, không phải kết quả kiểm nghiệm cho mọi túi cỏ hôi bán trên thị trường.

Một nghiên cứu về phân đoạn giàu polymethoxyflavone đã ghi nhận nobiletin, 5′-methoxynobiletin và eupalestin trong chế phẩm khảo sát. Hàm lượng của chiết xuất tinh chế khác với thân lá khô thông thường.

Ngoài nhóm chất được quan tâm về hoạt tính, cỏ hôi còn được nghiên cứu về alkaloid pyrrolizidine. Vấn đề này có ý nghĩa khi đánh giá chất lượng và lựa chọn đường dùng, được trình bày tại mục lưu ý cuối bài.

Tính vị, quy kinh và công năng theo y học cổ truyền

Theo bản chuyên luận Cỏ cứt lợn thuộc Dược điển Việt Nam V được đối chiếu, vị thuốc có vị hơi đắng, mùi thơm, tính bình; vào kinh phế và tâm; công năng chỉ huyết, tiêu viêm.

Tài liệu ghi nhận ứng dụng với viêm mũi, viêm xoang mũi dị ứng và một số chứng xuất huyết. Một số tài liệu dân gian mô tả tính mát, thanh nhiệt hoặc giải độc. Khi trình bày thông tin sản phẩm, cần phân biệt các cách mô tả đó với nội dung chuyên luận.

“Chỉ huyết” và “tiêu viêm” là thuật ngữ công năng truyền thống. Chúng không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp chảy máu, viêm nhiễm đều có thể tự dùng cỏ hôi để xử lý.

Công dụng của cỏ hôi được ghi nhận

Ứng dụng truyền thống đối với mũi xoang

Mũi xoang là hướng sử dụng nổi bật của cỏ hôi trong tài liệu Việt Nam. Sách của Đỗ Tất Lợi ghi nhận kinh nghiệm dùng cây tươi và những quan sát thực hành từ thập niên 1960. Các tài liệu cũng đề cập dạng chế phẩm dùng tại mũi.

Giá trị của ghi nhận này là cho thấy lịch sử sử dụng và cơ sở để tiếp tục nghiên cứu. Thông tin được truy xuất chưa đủ để công bố một tỷ lệ hiệu quả chung, thời gian khỏi bệnh hoặc khả năng ngăn tái phát cho dược liệu khô.

Dùng trong nước gội đầu thảo dược

Cỏ hôi được phối hợp với bồ kết trong kinh nghiệm chăm sóc tóc và da đầu. Đây là ứng dụng dùng ngoài, khác với các nghiên cứu viên uống hoặc dung dịch chứa chiết xuất chuẩn hóa dành cho rụng tóc.

Khách mua để nấu nước gội nên chọn dạng dễ lọc, ít tạp, nhận diện được nguyên liệu. Phần công thức bên dưới trình bày hai cách phối hợp đã được ghi nhận, không tự thêm thành phần vào bài thuốc.

Các ghi nhận dân gian khác

Tài liệu còn đề cập dùng ngoài ở da, dùng cho đau nhức, cảm sốt hoặc một số chứng xuất huyết. Đây là các hướng sử dụng truyền thống có mức độ tài liệu hóa khác nhau. Những mục đích như điều trị sỏi thận, đái tháo đường hay ung bướu cần đánh giá riêng bằng nghiên cứu phù hợp, không gộp thành lời hứa công dụng cho sản phẩm.

Nghiên cứu hiện đại và ứng dụng lâm sàng

Phần dưới tổng hợp các công bố liên quan đã đối chiếu. Các nghiên cứu dùng những loại dịch chiết và chế phẩm khác nhau; kết quả cần được đọc cùng dạng sản phẩm, đối tượng khảo sát và thiết kế nghiên cứu.

Chống viêm và giảm đau: bằng chứng tiền lâm sàng

Faqueti và cộng sự năm 2016 khảo sát phân đoạn chuẩn hóa giàu polymethoxyflavone trên chuột. Kết quả ghi nhận giảm đáp ứng đau và phù trong các mô hình gây viêm. Nghiên cứu gợi ý tiềm năng phát triển hoạt chất chống viêm, chưa xác định liều điều trị cho người dùng cây khô.

Năm 2023, một công bố khác nghiên cứu dịch chiết nước và cơ chế liên quan đến phức hợp NLRP3, một thành phần của đáp ứng viêm. Đây là bằng chứng cơ chế, không trực tiếp chứng minh cỏ hôi chữa được viêm xoang hoặc mọi bệnh viêm.

Thoái hóa khớp: thử nghiệm trên người năm 2025

Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược tuyển 70 người từ 45 tuổi mắc thoái hóa khớp; 58 người hoàn thành. Nhóm can thiệp dùng 250 mg/ngày chiết xuất được công bố không chứa alkaloid pyrrolizidine, trong 12 tuần.

Một số điểm số đau và chức năng cải thiện so với giả dược ở tuần 9–12. Cỡ mẫu nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và đặc điểm chế phẩm giới hạn khả năng áp dụng rộng. Liều 250 mg chiết xuất này không có công thức quy đổi sang số gam cỏ hôi khô.

Triệu chứng tăng sản lành tính tuyến tiền liệt

Một thử nghiệm năm 2017 khảo sát 109 nam giới 41–76 tuổi, dùng chiết xuất 250 mg/ngày hoặc giả dược trong 12 tuần. Công bố ghi nhận cải thiện một số triệu chứng liên quan tăng sản lành tính tuyến tiền liệt.

Đây là nghiên cứu về chế phẩm cụ thể ở nhóm người được tuyển chọn, không phải bằng chứng để giới thiệu cỏ hôi khô như thuốc điều trị mọi nguyên nhân tiểu đêm hay bí tiểu.

Chăm sóc tóc: có nghiên cứu nhưng kết quả không đồng đều

Thử nghiệm công bố năm 2023 trên 84 người dùng công thức uống 250 mg/ngày trong 12 tuần ghi nhận cải thiện một chỉ số về đường chân tóc. Tuy nhiên, một số chỉ số rụng tóc và thang phân loại không khác biệt có ý nghĩa giữa hai nhóm; mật độ tóc chỉ có xu hướng cải thiện.

Các nghiên cứu tế bào nang tóc và chuột công bố năm 2025 tiếp tục khảo sát tiềm năng này. Những dữ liệu đó chưa chứng minh nước gội cỏ hôi tại nhà có hiệu quả tương đương chế phẩm nghiên cứu.

Kháng khuẩn, sửa chữa mô và lành vết thương

Các nghiên cứu thực nghiệm đã khảo sát hoạt tính kháng khuẩn của dịch chiết và quá trình lành vết thương ở động vật. Công bố năm 2012 ghi nhận ảnh hưởng thuận lợi đến biểu mô hóa, co vết thương và mô học trong mô hình chuột.

Hướng nghiên cứu này có thể phục vụ phát triển chế phẩm dùng ngoài. Nó không xác lập rằng lá giã hoặc nước nấu tại nhà đạt độ sạch, nồng độ hay hiệu quả như mẫu thử nghiệm.

Đường huyết và các hướng khảo sát khác

Nghiên cứu trên chuột đái tháo đường đăng năm 2012 ghi nhận tác động hạ đường huyết của dịch chiết nước. Đây chưa phải thử nghiệm điều trị đái tháo đường ở người.

Một số công bố còn khảo sát ký sinh trùng, tế bào ung bướu và vật liệu chứa chiết xuất thực vật. Hoạt tính trong các mô hình này có giá trị sàng lọc, không đủ để đưa thành chỉ định điều trị trên trang bán cây khô.

Đối tượng có thể tìm hiểu sản phẩm

Cỏ hôi khô phù hợp để người trưởng thành tìm mua nguyên liệu theo hướng dẫn của thầy thuốc hoặc chuẩn bị nước gội đầu thảo dược. Cơ sở bào chế, nghiên cứu có thể quan tâm đến nguyên liệu đúng loài và tiêu chí kiểm nghiệm phù hợp mục đích sử dụng.

Khi đặt mua, nên cho biết dùng để nấu nước gội, làm nguyên liệu nghiên cứu hay dùng trong đơn thuốc. Thông tin này giúp lựa chọn dạng hàng và lượng mua, đồng thời tránh hiểu nhầm giữa dược liệu thô với thuốc xịt mũi hoặc viên chiết xuất thành phẩm.

Liều dùng tham khảo và cách sử dụng

Liều được ghi trong chuyên luận

Tài liệu chuyên luận được đối chiếu ghi 10–30 g dược liệu khô/ngày hoặc 30–50 g cây tươi/ngày. Đây là khoảng liều tham khảo truyền thống, không phải liều khởi đầu áp dụng cho mọi người hoặc hướng dẫn uống liên tục.

Chuẩn bị dược liệu khô

Kiểm tra nguyên liệu, lấy lượng cần dùng, loại tạp và làm sạch theo hướng dẫn. Dùng dụng cụ phù hợp, lọc kỹ sau khi nấu. Nếu nằm trong thang nhiều vị, tuân thủ thứ tự và thời gian sắc của đơn thuốc.

Bài viết không đặt một thời gian sắc cố định cho mọi mục đích, vì công thức gội đầu, thuốc sắc và quy trình bào chế tại cơ sở chuyên môn là những cách dùng khác nhau.

Bài thuốc và cách phối hợp được ghi nhận

Các công thức sau được trình bày để tham khảo và đối chiếu nguồn. Tư liệu dân gian, bài tổng hợp y tế và thử nghiệm lâm sàng có giá trị bằng chứng khác nhau.

Cỏ hôi phối hợp cho mũi xoang theo bài tổng hợp y tế

Thành phần: Cỏ hôi 30 g, quả ké đầu ngựa 12 g, kim ngân hoa 20 g, cam thảo đất 16 g.

Cách dùng được ghi nhận: Sắc, chia ba lần trong ngày. Công thức chưa xác định rõ trạng thái tươi/khô của từng vị trong bản tổng hợp; cần thầy thuốc làm rõ trước khi kê dùng.

Phối hợp cỏ hôi và rẻ quạt trong kinh nghiệm viêm họng

Thành phần: Cỏ hôi, kim ngân hoa mỗi vị 20 g; cam thảo đất 16 g; lá rẻ quạt 6 g.

Cách dùng được ghi nhận: Sắc lấy 300 ml, chia hai lần trong ngày. Bộ phận ghi trong công thức là lá rẻ quạt, không tự đổi sang thân rễ xạ can cùng khối lượng.

Nước gội cỏ hôi và bồ kết

Thành phần ghi nhận: Cỏ hôi tươi 200 g, quả bồ kết nướng 20 g.

Cách dùng: Nấu lấy nước, lọc bã, để nhiệt độ phù hợp rồi gội. Công thức dân gian được ghi dùng ba lần mỗi tuần; đây là cách chăm sóc da đầu, không phải phác đồ điều trị hói tóc.

Nước gội phối hợp mần trầu và hương nhu

Một bài hướng dẫn trên hệ thống Búpxanh ghi công thức: cỏ mần trầu 50 g, cỏ hôi 50 g, hương nhu 50 g và bồ kết 5 quả.

Bản ghi hướng dẫn nấu phần cây khoảng 20 phút, bồ kết nướng rồi bóp vào nước, lọc để gội. Nguồn không chuẩn hóa rõ nguyên liệu tươi hay khô và kích thước quả; vì vậy không coi đây là công thức định lượng chuẩn cho hàng khô. Không tự cộng thêm các vị khác chỉ vì cùng được dùng chăm sóc tóc.

Những kinh nghiệm lịch sử cần đọc đúng bối cảnh

Sách của Đỗ Tất Lợi mô tả dùng cây tươi giã lấy dịch cho mũi và ghi cách dùng 30–50 g cây tươi trong kinh nghiệm rong huyết sau sinh. Đây là ghi chép lịch sử sử dụng. Bài sản phẩm không chuyển các cách này thành hướng dẫn tự nhỏ dịch cây sống vào mũi hoặc tự xử trí xuất huyết sau sinh.

Bảo quản và lựa chọn cỏ hôi khô

Để dược liệu trong bao bì kín, nơi khô thoáng, tránh nắng trực tiếp và nguồn ẩm. Sau mỗi lần lấy hàng, đóng kín miệng túi, dùng dụng cụ khô và giữ nhãn lô hàng.

Nên mua lượng phù hợp nhu cầu để thuận tiện theo dõi chất lượng sau khi mở túi. Hạn dùng theo nhãn và điều kiện bảo quản thực tế; không tự kéo dài hạn dùng bằng cách phơi lại nguyên liệu đã hỏng.

Khi nhận hàng, có thể kiểm tra theo bốn điểm: đúng tên dược liệu, đúng khối lượng đặt mua, dạng sơ chế phù hợp và bao bì nguyên vẹn. Ảnh chụp toàn túi cùng ảnh cận cảnh lá, thân giúp trao đổi với nơi bán rõ ràng hơn.

Mua cỏ hôi khô tại Búpxanh

Mua sản phẩm tại Búpxanh, bạn đặt niềm tin đúng chỗ. Khách hàng có thể trao đổi nhu cầu để được xác nhận dạng hàng, quy cách và báo giá trước khi đặt mua.

Nên yêu cầu thông tin cụ thể về phần nguyên liệu được cung cấp, ảnh thực tế, khối lượng và cách bảo quản. Với đơn hàng phục vụ bào chế hoặc nghiên cứu, trao đổi thêm yêu cầu kiểm nghiệm và hồ sơ tương ứng trước khi chốt đơn.

Giá trị của việc chọn đúng cỏ hôi nằm ở nguyên liệu đúng loài, thông tin rõ ràng và cách sử dụng phù hợp. Những kết quả nghiên cứu về chiết xuất là thông tin tham khảo khoa học, không phải cam kết hiệu quả cho từng đơn hàng dược liệu.

Câu hỏi thường gặp

Cỏ hôi có phải cây cứt lợn không?

Có, trong bài này hai tên cùng chỉ Ageratum conyzoides L., họ Cúc. Khi mua ở địa phương khác, nên đối chiếu thêm hình thái vì tên dân gian có thể trùng giữa các cây.

Cỏ hôi khô dùng phần nào?

Phần trên mặt đất gồm thân, lá và hoa nếu thu hái lúc có hoa. Khách nên xác nhận hàng là nguyên cây bỏ rễ, cắt đoạn hay loại tuyển lá trước khi đặt.

Vì sao cây có tên cỏ hôi nhưng vẫn được dùng gội đầu?

Tên gọi liên quan đến mùi đặc trưng của cây khi vò. Trong kinh nghiệm dân gian, cây được nấu phối hợp với bồ kết hoặc các nguyên liệu thơm khác để làm nước gội.

Mua cỏ hôi để xông có giống mua thuốc xịt mũi không?

Đó là hai dạng sản phẩm khác nhau. Cây khô là nguyên liệu thô; thuốc xịt có công thức, quy trình bào chế và hướng dẫn dùng riêng. Không thể coi nước sắc tự nấu là sản phẩm tương đương thuốc xịt.

Cỏ hôi hoa trắng hay hoa tím tốt hơn?

Chưa có cơ sở từ các tài liệu đã đối chiếu để xếp chất lượng dược liệu chỉ dựa trên màu hoa. Ưu tiên đúng loài, sạch tạp, khô phù hợp và có thông tin lô hàng.

Có thể mua cỏ hôi cùng nguyên liệu nấu nước gội không?

Có thể trao đổi nhu cầu từng nguyên liệu với Búpxanh, xác nhận tình trạng hàng và khối lượng riêng. Nên thống nhất công thức trước để tránh mua quá nhiều hoặc nhầm nguyên liệu tươi với khô.

Lưu ý an toàn khi sử dụng

Cỏ hôi là dược liệu có hoạt tính sinh học. Nghiên cứu đã phát hiện alkaloid pyrrolizidine trong một số mẫu cây và nước hãm; một số chất thuộc nhóm này có nguy cơ độc gan. Đun sôi, phơi khô hoặc sao không được xem là quy trình bảo đảm loại hết chúng. Kết quả an toàn của chiết xuất đã kiểm soát alkaloid không áp dụng trực tiếp cho nguyên liệu thô.

• Không tự uống kéo dài, tăng liều hoặc dùng thay thuốc đang điều trị. Người có bệnh gan, suy thận, bệnh nặng, đang dùng thuốc, phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ nhỏ cần được bác sĩ hoặc thầy thuốc YHCT đánh giá trước khi dùng.
• Dữ liệu tương tác trên người còn hạn chế. Cần báo đầy đủ thuốc đang dùng, nhất là thuốc ảnh hưởng gan, thuốc hạ đường huyết và thuốc có khoảng điều trị hẹp; không coi thiếu dữ liệu là không có tương tác.
• Không tự nhỏ nước lá sống, tinh dầu hoặc nước sắc không được bào chế phù hợp vào mũi, mắt. Tránh xông quá nóng, hun khói và bít kín đường thở.
• Dùng ngoài có thể gây kích ứng, đặc biệt ở người dị ứng họ Cúc. Tránh vùng da loét rộng, nhiễm trùng hoặc tổn thương sâu; ngừng dùng nếu nổi ban, rát hoặc sưng.
• Chảy máu nhiều, xuất huyết sau sinh, sốt cao, đau đầu dữ dội, sưng quanh mắt, khó thở hoặc bí tiểu cần được khám kịp thời. Không trì hoãn xử trí bằng bài thuốc dân gian.
• Không dùng dược liệu mốc, ẩm, mùi lạ hoặc chưa xác định đúng loài. Thông tin trong bài phục vụ tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa.

Tài liệu tham khảo

• Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V. Chuyên luận Cỏ cứt lợn – Herba Agerati conyzoides. Đối chiếu bản tra cứu chuyên luận; không xem website bản chép là cơ quan ban hành.
• Đỗ Tất Lợi. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Mục Cây hoa cứt lợn, trang 43–44 theo bản trích được đối chiếu.
• Khoa Dược, Đại học Tôn Đức Thắng. Cỏ hôi: tổng quan, nhận diện và thông tin dược liệu.
• Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Cây cứt lợn. Bài tổng hợp công dụng và bài thuốc dân gian; nguồn thứ cấp cho ba công thức phối hợp đầu bài.
• Trung Tâm Dược Liệu Búpxanh. Cách sử dụng cây cỏ mần trầu. Nguồn kinh nghiệm cho công thức nước gội phối hợp; không phải thử nghiệm lâm sàng.
• Faqueti LG và cộng sự. Antinociceptive and anti-inflammatory activities of standardized extract of polymethoxyflavones from Ageratum conyzoides. Journal of Ethnopharmacology, 194, 2016, 369–377. DOI: 10.1016/j.jep.2016.09.025.
• The aqueous extracts of Ageratum conyzoides inhibit inflammation by suppressing NLRP3 inflammasome activation. Journal of Ethnopharmacology, 309, 2023, 116353. DOI: 10.1016/j.jep.2023.116353.
• Rao A và cộng sự. Effect of Ageratum Conyzoides on Osteoarthritis in an Ageing Adult Population: A Double-Blind Randomized Placebo-Controlled Parallel Study. Nutraceuticals, 5(4), 2025, 35. DOI: 10.3390/nutraceuticals5040035.
• Detering M và cộng sự. Ageratum conyzoides L. inhibits 5-alpha-reductase gene expression in human prostate cells and reduces symptoms of benign prostatic hypertrophy in otherwise healthy men in a double blind randomized placebo controlled clinical study. BioFactors, 43(6), 2017, 789–800. DOI: 10.1002/biof.1389.
• Clayton P, Bogoda N, Rao A. Efficacy of an Oral Ageratum Conyzoides Formulation on Increasing Hair Growth and Decreasing Hair Loss in Males and Females: A Randomised Double-Blind Placebo-Controlled Study. Trichology and Cosmetology, 6(1), 2023, 1–6. DOI: 10.17140/TCOJ-6-119.
• Hair Growth and Health Promoting Effects of Standardized Ageratum conyzoides Extract in Human Follicle Dermal Papilla Cells and in C57BL/6 Mice. Nutrients, 17(16), 2025, 2617. DOI: 10.3390/nu17162617.
• Efficacy of Ageratum conyzoides on tissue repair and collagen formation in rats. Clinical and Experimental Dermatology, 37(4), 2012, bắt đầu trang 418. PMID: 22452483.
• Hypoglycaemic activity of Commelina africana and Ageratum conyzoides in relation to their mineral composition. African Health Sciences, 12(2), 2012, 198–203. DOI: 10.4314/ahs.v12i2.19.
• Simultaneous identification and quantification of polymethoxyflavones, coumarin and phenolic acids in Ageratum conyzoides by UPLC-ESI-QToF-MS and UPLC-PDA. PMID: 29843205.
• Bosi và cộng sự. Pyrrolizidine alkaloids in medicinal tea of Ageratum conyzoides. Revista Brasileira de Farmacognosia, 23(3), 2013. DOI: 10.1590/S0102-695X2013005000028.
• In vivo and in vitro toxicological evaluation of the hydroalcoholic leaf extract of Ageratum conyzoides L. (Asteraceae). Journal of Ethnopharmacology, 155(2), 2014, 1214–1218. DOI: 10.1016/j.jep.2014.07.005.

Dự thảo gửi kiểm duyệt chuyên môn: Trần Văn Bằng – Y sĩ Y học cổ truyền.